Выбраныя творы ў двух тамах. Том 1: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

Га?! — усхопліваецца ён ды тарашчыць у лес блізарукія вочы.

Ліда так рассмяялася, што мяне прабіраюць дрыжыкі. Васіль неахвотна ўстае, валачэцца на змену, ляскае, чуваць, затворам. Вяртаецца Янюк, тыкаецца бокам у мох, як на падушку, убірае ў рукавы рукі і ўжо храпе. Ліда зноў смяецца. А я ўсё заняты ўнутранай барацьбой. Пальцы левай рукі па міліметру набліжаюцца да Лідзінага світэра.

А-а, вось вы дзе!— крычыць узрадаваны Філімончык, вылазя-чы з лесу.

Цішэй, няхай паспяць! — нездаволены накідваюся на яго.

Штосьці ён часта стаў хадзіць да нас без прычыпы: у Каралёў-скім лесе, і ў Ліпніку, і нават тут, у Дубаве, вынюхаў. Навасёлава чамусьці надоўга паслаў за Беласток...

Філімончык стаіць, слухае, як храпуць хлопцы.

Працуюць твае здо-орава! — кажа.

Няхай яшчэ з гадзіну паспяць. Мы ж перад раніцай толькі сюды прыйшлі.

А мае звечара ляглі і таксама яшчэ недзе дрыхнуць. Але цяпер такой пільнай работы няма, чакаю загаду са штаба, няхай паспяць у запас...

Філімончык са свістам уцягвае паветра праз зубы, пацірае рукі і лаецца:

Халера, ну і халадзіна!

То ляж, пагрэйся! — з гатоўнасцю адхіляю яму свой край плашч-палаткі.

Але ён бесцырымонна кладзецца з Лідзінага боку і накрываецца.

Пара-адак! — скаліць мне жоўтыя, з'едзеныя зубы.

Размова ў нас не клеіцца. I Ліда чагосьці панікла. Яна насця-рожваецца, пачынае ёжыцца. А я далей у палоне навязчывага жадання.

Нарэшце мае пальцы дабіраюцца да Лідзінага світэра. Але там ужо — халодная і жорсткая, як халява, чужая далонь! Ах, нягоднік, вось чаму ты знаходзіш нас?! I Ліда таксама добрая!..

Маё самалюбства цярпела нядоўга.

Ноччу крочым у нашу вёску з ім. Філімончык ідзе на адзін хутар да сувязнога, а я — на другі, дзе гаспадар праз маму наказваў, што мае нешта перадаць мне.

Страшавец бярэ бусак, вядзе мяне ў балота. Там дзядзька апускае бусак у ваду, вывалакае з рова вінтоўку. Чысціць яе ад торфу ды вінавата кажа:

Яшчэ калі нашы адступалі ў сорак першым, падабраў! Закінуў сюды. Падумаў: спатрэбіцца калі на што-небудзь, нябось! На, нясі!

Вінтовак цяпер у нас дастаткова, і я крыху бы расчараваны.

— Яшчэ як спатрэбіцца! — хвалю дзядзьку больш з-за мамы, якая будзе ганарыцца, што дапамагла сыну.

Адкрываю затвор, выліваю ваду, заганяю ў патроннік абойму — затвор закрываецца: усё ў парадку. Шчоўкаю затворам яшчэ раз — патрон, чуваць, пакаціўся па пяску, але ў патронніку пуста. Ага, зламана спружынка, што з абоймы падае патрон,— вінтоўку ладаваць мояша толькі адзіночнымі. Не бяда! Пры Напалеоне ўсе ружжы заражаліся толькі адзіночнымі, а якія войны бывалі!.. Адно халерны штык аніяк не здымаецца, хоць і важдаюся з ім мінут з дзесяць. Навошта штык партызану? Каб чапляцца за кожны куст?

Заела, халера!.. Ну, няма часу тут дужацца з ім, здыму ў лагеры!

То здымеш сабе днём! Алёшка, на яшчэ і буханку хлеба. Там у лесе не напячэ вам ніхто!

За хлеб дзякуй. Каб вы далі і квашанай капусты, было б і зусім добра!

Пашкадую, думаеш, такога золата? Цэлая бочка асталася ад зімы, хадзем у склеп!

У склепе дзядзька выбірае пяць тугіх мокрых галовак.

Хопіць?

Ладна.