Выбраныя творы ў двух тамах. Том 1: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

Падыходзьце, частуйцеся!

Дахаты паеду вячэраць я,— адмаўляецца Міцька.

У мяне пякотка ад гэтага,— аднекваецца і Косця.

Сяргей прыкідваецца, што ўвогуле не звяртае ўвагі на такое глупства. Адна Ліда цягне руку і ўздыхае:

Эх, дзядзю Нічыпар, прынеслі б да гэтага смаку яшчэ і малака халоднага!

Бацька не чуе. Ён падсаджваецца да вогнішча і ўважліва мяне разглядвае.

А нічога сабе немец атрымаўсяі

Закурвае.

Та-ак. Павазіў сёння гной, разбіў пад бульбу назаўтра, заглянуў на «пошту» — партфеля няма. Ладна. За дзень намаяўся, што рук не чую, і думаю — не, сёння да іх у лагер не павалакуся ўжо, лепш спаць лягу раней хоць адзін раз. Та-ак. Вяртаюся дамоў, а яна скончыла якраз другую печ хлеба вам і накладвае меншаму ў па-сылку сухары ў той Штутгоф. Кажа: «На, старэйшаму занясі хоць бабкі свежай, ён так любіць!» Я — упірацца, але як учапілася, бы смала, то мусіў валачыся! Прыходжу і — на табе! Раніцой мяне немец ганяў з кульбай па полі, у абед машынай яны прыязджалі на хутар па мёд, вечарам прыходжу сюды, і тут немцы — і што такое на мяне сёння напала, за якія грахі, цьфу, халера!.. Міцька, ты куды сабраўся, пастой яшчэ!

З-за вашага, дзядзька Нічыпар, партфеля давядзецца мне сёння папакруціць!

Расказваем пра нашы планы.

Ой, ляснік, лямнік,— ківае стары галавой,— і за што той дурны Гітлер табе маркі кожны месяц плаціць. Глядзі, згубіш ты Германію гэтак, давядзеш яе зусім да ручкі!

Ну! — згаджаецца начштаба і па сваёй звычцы ад сарамлівай усмешкі вышчарае рэдкія зубы.

Бацьку, то які цябе немец ганяў па полі? — цікаўлюся, скончыўшы з Лідай аплятаць бабку.— I праз каго Маруся прыслала чарцяжы?

Ён падрабязна перадае прыгоды сённяшняга дня.

Ну і ну! Мы прызвычаіліся крыху да нечаканасцей, але каб аж так разыграць амтскамісара?

Нашы адкрыткі ў Кёнігсберг траплялі надта ж хутка, іх вазіць маглі ў сталіцу Прусіі гэтак толькі немцы, але то былі мае толькі здагадкі. Выходзіць, я не памыліўся. На нашым баку працуе ў Беластоку цэлая група немцаў, нават мажныя чыны, гаўляйтэры. Успамінаю немцаў-камуністаў са Штутгофа.

У колькі гадзін да вас прыязджала Маруся? — удакладняе начальнік штаба.

Пасля палудня, у тры.

А я развітаўся з ёю ў Беластоку а першай! Няўжо так хутка. паспела прымчаць сюды?

На легкавой ды па асфальце? Акурат магла!

Каб вы толькі былі ў той час у мяне на хутары!

Хто б на яе мог падумаць? Такое маленькае дзіця, слабое, а якое дзельнае, а-яй-я-ай!

Мале-енькая? Нічыпар, хіба вы не пра тую Марусю гаворыце! Адкрыткі ў нас з Сашкам брала рослая баба, з вашу жонку, гадоў мо пад сорак!

Сорак — не сорак, а — пад трыццаць будзе мець,— устаўляе начштаба.— Яшчэ з мушкай ля носа тут...

З якой табе мушкай? — абураецца бацька.— За дурня мяне лічыце?

Я маўчу, бо з Марусяй яшчэ не сустракаўся. Але насцярожва-юся. Няўжо і тут крыецца правакацыя, як з гомельскімі добраахвотні-камі? Не ведаю што і думаць.

Параіцца з Вайцяхоўскім? А ці не высмяе мяне?..

1

Раніцой адпраўляемся ў Скрабляцкі лсс.