Выбраныя творы ў двух тамах. Том 1: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

А нам чым займацца заўтра? — пытаецца ў мяне Ліда. Яна разапрэла ад пары з вядра, паружавела, жмурыць слязлівыя ад дыму вочы. Гэта — адзіны чалавек, які ні на секунду не забывае, хто тут камандзірам. Нават ганарыцца гэтым. I калі ёй чаго трэба, звяртаецца толькі да мяне.

Няма чаго ўсім перціся туды, хопіць аднаго Сашкі з кулямётам. Пабудзеш з Сяргеем у лагеры.

Ану яго, усё сядзі ды сядзі — абрыдла!

Вайцяхоўскі загадаў, каб не было ніякіх прыкрасцей, дзяўчат у атрад не браць. Што будзе, калі даведаецца, што яна тут? Разбірае злосць.

Сама прыбегла, ніхто цябе сюды не запрашаў, лепш дома сядзела б!

Прыбегла, але, бо думала, што ты тут паязды ўзрываеш і немцаў б'еш ды іншае што цікавае робіш! Гатаваць страву і дома магла б!

Ад Лідзінай шчырасці мне робіцца сорамна і неспакойна. На самой справе, трэба ж кіраваць людзьмі, даваць нейкую работу ўсім: гэты абавязак не чый-небудзь, а мой.

Хіба дома мела б такі поспех? — устаўляе камісар.— Учора з Дубава прыходзіў Колька Навасёлаў. Нябось, бачыла, якімі вачыма на цябе зыркаў!

Выдумляеце нешта, дзядзя Косця, ха-ха-ха! — рагоча здаволеная Ліда і падтыкае мезенцам пад цёплую хустку непаслухмяныя пасмы.

Патрэбна мне тут выдумляць на цябе! Мо не праўда? Ды ніхто і не супроць. Толькі б ты выкарыстала яго заляцанне! Падлабунься да Колькі, дастань толу кілаграмаў шэсць, будзе табе і поезд узарваны!

Ліда перастае мяшаць вуголле. Забыты ў вогнішчы кіёк загараецца, дзяўчына не бачыць, нешта мяркуе.

- Але я-ак, навучы-ыце!

Будзь я на тваім месцы, то ўжо прыдумаў бы. Гэтага Навасёлава павадзіў бы за нос як міленькага, выцыганіў бы ад яго ўсё што трэба!

— А чорт яго бяры, паспрабую! - узбуджана і рашуча ўдарае яна кіем па вядры, свавольна смяецца.

Што скажа на гэта адно Папроцкі! — жартуе Міцька.

Падабраўшы пад сябе ногі, чорны, як цыган, хлапец, які дагэтуль сядзеў моўчкі, разгублена ўсміхаецца. Твар яго сцягвае нейкая нервовая грымаса.

«Што, што»,— крывіць камісар.— Тое, што ў свой час казаў я, калі заляцаўся хто-небудзь да маёй бабы: значыць, ладная кабеціна, не памыліўся ў выбары!

Сяргей,— успамінаю я раптам,— а ты адпраўляйся ў Вораб'і. Урублеўскі наказваў, што ведае, дзе валяюцца снарады. Назбірай, вазьмі фурманку і прывязі.

Магу! — з перабольшанай гатоўнасцю ўсхопліваецца чорны хлопоц.

— Ну, вось і знайшлася на цэлыя суткі ўсім работа,— уздыхае Міцька, ставячы нагу на педаль.— Заставайцеся тут, а мне пара, хлопцы!

Пачакай! — стрымліваю.— Ты быў у Дубаве. Як там нашы хроснікі пажываюць? Камандзір атрада не намерваецца адбіраць ад нас вінтоўкі?

Дзе ты бачыў! Ен гатовы нават даплаціць табе! Тры цёпленькія шпіёны трапілі самі ў рукі, гэта ж скарб для нашай контрразведкі!

Шчэ і ордэн за іх атрымае Філімончык! — заўважае Косця.

Ордэн адбіраць не станем, а кулямёт у дадатак запатрабу-ем,— кажу абыякава, а ў самога на душы скрабе: чаму не выкрыў гэтых шпіёпаў сам? Які з мяне разява!

7

З кустоў вылазіць бацька.

Ну вас пад халеру, выдумшчыкі чортавыя, цьфу-у! — лаецца ён.— Ля дарожкі заўважаю Кардаша на варце ды іду сабе бяспечна. Падыходжу — немец маячыць, ці якое ліха?! Прыглядаюся лепш — ён! Я і абмёр. Ну, напалі на іх, думаю, капут! На мне ўсё так і задрыжала, аж змакрэў адразу! О-ёй, каб вы праваліліся са сваімі фокусамі! — бацька прысланяецца абяссілена да сасны.

Мы рагочам.

Добры інтэрас! Сынок бацьку напалохаў, яшчэ і пасмейваец-ца сабе! — падае ён вузялок з ільнянай лапіны, праз якую выступаюць тлустыя плямы.— На, немец. Яна табе штосьці прыслала тут, глядзі...

Я бяру вузялок. Усярэдзіне нешта мяккае і цёплае, нібы кацяня. Разгортвато лапіну — бульбяная бабка з карычневай прыгаркай! Значыць, сёння мама пякла хлеб. Сарамліва азіраюся: позна ўжо хаваць сямейную інтымнасць.