Да ну-у? — не можа ніяк паверыць хлапец.
Прыстае доўга. Нарэшце са шкадаваннем паціскае плячыма, адыходзіць.
З кошыкам місак, лыжак і лустамі хлеба з'яўляецца Меер. Алюмініевы посуд зіхаціць. Кошык накрыты вышыванай сурвэткай — чысценькай, нават адпрасаванай. Вядома, не Меер чысціў усё гэта і прасаваў, ён не змог бы ўспомніць, калі апошні раз з мылам і рукі свае памыў.
Маруся так старалася! — расчароўвае.
Разбірае якаясьці нядобразычлівая злосць на медсястру. Хто цябе просіць лезці да мяне са сваімі клопатамі?!
— Таварыскім судом будуць судзіць. Чакаюць капітана,— са спачуваннем дадае.
Хоць бы і палявым трыбуналам!
Меер з жаласцю азірае абсмаленыя, чорныя сцены, падлогу з пераблытанай саломай і цяжка ўздыхае. Я ж усё яшчэ поўны той рашучасці, з якой лупцаваў Кулешу.
Зводдаль вартавы дражніцца з вавёркай. Клічам яго ды апаражняем кацялкі і міскі.
Мо шахматы прынесці? — пытаецца Меер.
Давай, скароцім час!
7
Капітана так і не дачакаліся. Разбіраць справу бярэцца яго намеснік — сухенькі пажылы лейтэнант, які добраахвотна пакінуў у маскоўскім інстытуце кафедру ды адправіўся да немцаў у тыл аж у Заходнюю Беларусь.
Вядуць мяне на суд. Садзяць ля ўвахода супроць Марусінага закутка. Лейтэнант дае слова Кулешу. Мікалай пачынае з таго, як я яго біў. З першых слоў разжаліў сябе да слёз, не можа далей спакойна сказаць ні слова, заікаецца:
I я ўп-паў!.. Проста ў снег уп-паў!..
Хто даў яму права біцца? — галосяць Мікалаевы сябры.
Адно з'явіўся ў нас і ўжо лупцуе па мордах!
Няхай немцаў ідзе біць, калі спраўны такі!
Прынёс свае фашыстоўскія парадкі!
Гэта яму не ў нямецкім лагеры!
Навошта нам такі ва ўзводзе?!. Я не стану больш начаваць на адных нарах з ім!..
Лейтэнант дазваляе выкрычацца, тады дае слова мне. Устаю і бянтэжуся, бо толькі цяпер бачу Галю. У форме малодшага лейтэнанта яна сядзіць побач з Марусяй. Зноў строгая і недаступная, бытта і не хварэла. Сплеценыя рукі трымае на каленях.
Ну, баец Кучынскі, давайце, дакладвайце, што ў вас здарылася ў заслоне!
Не зусім гладка апавядаю, як была справа.
I за гэта вы яму адмералі аплявуху?
За гэта...
Брэша! Брэша!.. Ён не раз ударыў, таварыш лейтэнант! — бытта выкрывае маю хлусню, пакрыўджана дадае Кулеша.— Во, нават скура ў роце адстае яшчэ і цяпер!.. Цьфу, цьфу!.. во!..
Мы цябе ўжо слухалі, пасядзі спакойна, баец Кулеша! — спыняе яго афіцэр ды звяртаецца зноў да м-не: — А як вы самі расцэньваеце свой учынак?
Дрэнна, таварыш лейтэнант!
Зііачыць, вы сябе асуджаеце?