Выбраныя творы ў двух тамах. Том 1: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

Меў бы атрад хоць крыху такой выпраўкі — выпадку з Шуркам не атрымалася б. А мае паводзіпы з Лідай? Нездарма Вайцяхоўскі высцерагаецца браць у брыгаду дзяўчат, асабліва прыгожых.

Вярнуся ў Каралёўскі лес, пачнём усё нанова. Папрактыкуемся цэлым атрадам даваць адпор пры засадах. Потым — Валілскі мост. Ён апошні час не дае мне спакою ні днём ні ноччу. Задумалі мы яго ўзарваць арыгінальна: гэтая аперацыя напэўна ўсхвалюе ўсю акругу.

Мост здорава ахоўваецца, падысці збоку немагчыма. На страшаўскім паўстанку адчэпім ад эшалона паравоз, заладуем у яго тол і падкоцім да формаў. Немцы з «вахі» не здзівяцца: усе яны ездзяць так з Валіл і Крынак, з Беластока. Пакуль машына будзе пштыкаць парай, хлопцы нячутна саскочаць з паравоза проста на спіны вартаўнікоў і ў — бункер! Фермы падарвём разам з паравозам і тэндэрам. Толу сабралі 120 кілаграмаў, хопіць — тры авіябомбы выдзяўблі. Толькі б паспець да злучэння з арміяй.

Парадокс, мне ўжо хочацца, каб нашы войскі на Усходзе не спяшаліся.

2

Пад Двожыскам кватаруецца адзінка польскіх партызан. Вакол іх — свае хутары, таму варты палякі не лічаць патрэбным і выстаўляць. Раніцой Вайцяхоўскі пакідае на ўзгорку разведчыкаў, ідзе са мной да вялізнага, пад навесам, вогнішча.

Ля агню — паўсотні вясковых юнакоў у канфедэратках. Вінтоўкі і аўтаматы ўсіх сістэм Еўропы і рознага калібру стаяць у козлах — дакладна як на старых малюнках бівуакаў. У цэнтры кампаніі — хударлявы інтэлігент з капіцай пшанічных валасоў. На каўняры яго афіцэрскага фрэнча — сярэбраныя зігзагі. Вайцяхоўскі яшчэ ўчора іх папярэдзіў, што прыйдзе на перагаворы: толькі для псіхалагічнага эфекту тэрміну не вызначыў. Здзіўленыя палякі ўзнімаюць на нас вочы.

Дзень добры, панове! Я — капітан Чырвонай Арміі Вайцяхоўскі!

На гэтым вычэрпваюцца яго веды ў польскай мове.

З кім маю гонар размаўляць? — перакладаю далей.

Афіцэр нацягвае канфедэратку з арлом, усхопліваецца і аказваецца такім жа доўгім, як Вайцяхоўскі. Секунду яны адзін аднаго разглядаюць. Пад расшпіленай дэсантнай курткай камбрыга гараць ордэны. I здаецца мне, бытта зіхацяць яны на маіх грудзях. Польскі афіцэр затрымлівае позірк на іх, на маўзеры ў драўлянай кабуры, абцягвае фрэнч, папраўляе кабуру з англійскім «стэнам», прыкладвае два пальцы да казырка:

Паручнік Вільк! Вітаю вас, пане капітане!

Мне вельмі прыемна вітаць і вас!

Калі ласка, прашу сюды!

З ахвотай!

Яны паціскаюць адзін аднаму рукі.

Я тут буду дзсйнічаць! — катэгарычна аб'яўляе камбрыг.— Мяне не цікавіць ваіпа палітычпая платфор-ма. Вы раШлі пашых дваіх байцоў!

У гэты момант з альшаніку выходзіць паўтара дзесятка нашых разведчыкаў. Разгубленыя «акоўцы» паварочваюць галовы ў іх бок. Новенькія ППШ, ладная дэсантная форма, грудзі — у бліскучых ордэнах і медалях. Сваім выглядам хлопцы як бы цвярдзяць: мы — прадстаўнікі арганізаванай, паўнакроўнай і шматлікай арміі і магутнай дзяржавы!.. На людзей, абяссіленых акупацыяй і палітыч-нымі сваркамі самазванага кіраўніцтва, гэта робіць уражанне.

Табуноў прыкладвае далонь да пілоткі:

Сябрам палякам — чэсць!

Чэсць!

Чолэм!..— адказвае нястройны хор.

Вайцяхоўскі ківае галавой Табунову і з пытаннем глядзіць на паручніка.

Выйшла памылка, пане капітане,— з вінаватай пашанай тлумачыць Вільк.— Нашы прынялі іх за бандытаў!.. Цяпер столькі лазіць рознай дрэні...

Прыкрая памылка!

Трагічная, пане капітане, мы з-за яе перажываем!

Як будзем раненых лячыць?

— Бяром гэта на сябе. Пакіньце нам іх. Вызавем з Беластока лепшага хірурга!

Якімі лякарствамі валодаеце?

Нават пеніцылінам! I, паверце, пане капітане, не пашкадуем!