-- Хто пеў?
Мы маўчалі.
-- На тры гадзіны пакінуць у клясе! -- сказаў поп.
Было цёмна. Хацелася есьці. Мы стаялі гуртам ля вакна. Месяц клаўся праз шыбы на парты. Раптам Коля сказаў:
-- За аднаго дурня ўсім дрэнна. Даць яму!
-- Табе даць! -- адказаў спакойна Мацьвей.
-- Мне? Я ня пеў пеўнем, ня дурэў.
Тады я ўступіўся за Мацьвея.
-- Ты каменем біў каваля.
-- Ну, дык што? Біць яго можна, -- адказаў спакойна Коля.
Тады крыкнуў Мацьвей:
-- За што -- біць? Каваль бедны, але ня злодзей. А твой бацька крадзе ў сялян муку...
За Колю заступілася Ніна.
-- А твой бацька пастух! -- крыкнула яна на Мацьвея.
-- А твой -- хабары дзярэ з мужыкоў, -- адрэзаў Мацьвей.
Коля ўжо круціўся ля Мацьвея. Я стаў у абарону. Ніна за Колю. Той крычаў:
-- Бі пастухоў!
Кляса разьдзялілася на дзьве часткі: большасць з намі, меншасць, хто быў падкуплены Колем, -- за іх. Пачалася бойка. Нешта стукнула нейдзе. Нехта крахтаў, плакаў. Рыпелі парты. У цемры падалі крэслы. Раптам:
-- Вы што?
Усе заціхлі. Ніна казала Курылку:
-- От, гэтыя басякі б’юць нас.
Курылка Колю й Ніну адпусьціў дамоў, а нас яшчэ пакінуў гадзіны на дзьве.
Па дарозе дахаты з галавы ў мяне ня выходзілі словы: «Аб’ездчык дзярэ з мужыкоў хабары. Колін бацька крадзе муку ў сялян». Для мяне гэта нова было.
Бацька дома спытаў:
-- Дзе шляўся так позна?
Я адказаў:
-- Ня буду аб’ездчыкам! Ён «дзярэ хабары».
Бацька ўсьміхнуўся:
-- Дурань ты! Яму даюць, от і «дзярэ».
Дзіўны быў хлопец Мацьвей! Вельмі дзіўны. Я блізка зь ім жыў. Разам качаліся ў пыле на вуліцы. Разам коняў, цялят пасьвілі. Шмат чаго мы разам рабілі.