-- Букі.
-- Ведзі. Куды, каго вядзі?
-- Якая табе справа? -- пачынаў злаваць Саўка.
Але я не адставаў.
-- Букі... букі... Вуча, а сам не ведае.
Саўка шчыпаў мяне за бок. Я -- яго. Мы пачыналі біцца. Саўка быў старэй за мяне гадоў на восем, але фізычна слабы. Усё-ж плакаў я першы. Тады за мяне заступалася матка.
-- Завошта ты яго валтузіш? -- крычала яна.
Я сьмялеў і браўся за корч, каб ударыць Саўку. За яго заступаліся цётка, сястра бацькі, дзед, і ў хаце пачыналася сварка. Саўка забіраўся на печ і плакаў. Бедны Саўка, мне шкода станавілася яго.
Так праходзіў я «азы» і «букі».
Назаўтра я прыйшоў у школу амаль першым. У клясе было пуста. Я выйшаў на ганак і сеў. Хутка да мяне падышоў хлопчык Мацьвей. Ён жыў па суседству й таксама вучыўся. Мы сядзелі, гаварылі.
-- Ты ведаеш, што перш за ўсё трэба ведаць?
-- Не, -- адказаў я.
-- Што будзе? Навучу.
-- Ну, што?
-- Яблык дасі?
У бацькі быў сад. Мацьвей бачыў, што ў торбе ў мяне ляжаць яблыкі.
-- Дам.
-- Вельмі б’ецца наш Курылка, -- паскардзіўся Мацьвей.
-- А хто-ж гэта Курылка?
-- Настаўнік. Ён ня ведае, што завем мы яго так. Глядзі, не скажы.
-- Не! -- даў я слова.
-- Дык вось! Будзе Курылка цягнуць цябе за вуха ўлева, ты галаву паціханьку таксама круці ўлева. Калі ўправа, дык і ты ўправа. Калі ўгару, станавіся на цыпачкі.
Мацьвейка смачна еў яблык, чмокаў языком і гаварыў далей:
-- От з лапай дык горш.
-- А што гэта -- лапа?
-- Ты ня ведаеш?
Я маўчаў. Мацьвей пачаў растлумачваць, што лапа -- гэта ёсьць лапа.
-- Ну, ведаеш? -- гаварыў ён. -- Курылка зазлуецца. Тады возьме ён, значыцца, лінейку тую, дубовую, што на стале ў яго, і будзе біць тваю лапу.
Я зразумеў.
-- Дык вось! Як размахнецца лінейкай, а ты прымеш руку ды лінейка грукне аб стол, -- гэта горш. Рукі прымаць нельга...