- Страшна не. Пасьля вяртаньня часу хапае наведаць Волгу.
- Ведаеш, мне вельмі спадабаўся Крэмль, - сказала Вынтэнэ.
- Пакажам іншае яшчэ таксама, - паабяцала літвінка.
Падышоў Вінцук.
- Маладыя пані ісьці не жадаюць да абедзенага месца? – прапанаваў ён.
- Скажыце, вы – сужэнцы? – спытала Вынтэнэ.
- Шлюб не, - адказаў Вінцук.
- Ёсьць мы каханкі, - дадала Хрысьціна.
***
У гэлікоптэры страшна шкамутала. Літвіны, здавалася, прызвычаіліся да такіх умоваў. Яны перамаўляліся і глядзелі ў вакно. Выгляд насамрэч адкрываўся дзівосны. Унізе – суцэльны лес. Дзе-нідзе блішчаць рэкі і азёры. Яранг нідзе не відаць. Ды й наогул аніякіх слядоў чалавечай дзейнасьці. Усё тут, як у мінулым…
Вынтэнэ было не да краявідаў. Ёй было блага. Уладзімер узяў яе за руку.
- Страшна не, страшна няма нічога, - паўтараў ён. – Прыляцім хутка ўжо зусім.
Ён цалаваў дзяўчыну ў шчаку. Лашчыў па галаве, быццам малое.
- Ды што ты, Уладзь, - сказала Вынтэнэ. – Са мной усё добра.
Яна заплюшчыла вочы.
- Прыляцім ужо амаль, - чула яна. – Доўгасьці няма зусім…
Потым было Белавозера – стойбішча на тысячу жыхароў. У цэнтры яшчэ захаваліся старажытныя руіны. Складана сказаць, што гэта была за яранга і для чаго яна прызначалася. Але, мусіць, нешта вялікае і значнае. І, вядома ж, дачукоцкага часу. Вынтэнэ зрабіла здымкі.
Доўга затрымлівацца не давялося. Усюдыход павёз экспедыцыю ў “дзярэўню” Глушкава. Аказалася, што “дзярэўня” зусім ня ўласнае імя. Гэта проста маскоўскае слова, якое абазначае “стойбішча”.
Глушкоўскае сельскае паселішча налічвала сотню чалавек. Галоўная вуліца называлася “Моладзевай”. На яранзе з бэтону вісела шыльдачка: “Вясковая рада”. Рада была падрапаная, яе не пашкодзіла б пафарбаваць.
- Дык вы, значыцца, зь Літвы? – спытаў старэнькі маскавіт.
- Зь Літвы, - адказаў Уладзь. – Здагадацца як Вы здолелі?
- Я тут, аднак, старшыня, - патлумачыў дзед. – Мяне становішча абавязвае ведаць. Ды ўжо ўся вёска ведае. Зухі бадай ужо разьнесьлі вестачку.
- А моваю маскоўскаю гаворыце Вы?
- Як жа ж не гаварыць, гутарым паціхеньку…
Уладзь перайшоў на маскоўскую гаворку.
Стары зьдзівіўся.
- Ды дзе ж вы так навучыліся? – спытаў ён па-чукоцку.
Уладзь ізноў загаварыў па-маскоўску. Старшыня завагаўся і пераўшоў на родную мову.
- З чужынцамі-прыежджымі на чукоцкай яны гаворку падтрымліваюць, - шапнула Хрысьціна Вынтэнэ. – Нават калі прыежджы маскоўскаю размаўляе.
- А чаму? – спытала анадырка.