— Свой свайго зразумее, чаму не-е,— падсумавала Кірыліха. — Такія апекуны бедных і няшчасных толькі калісь былі. Затое тады і людзі добро мелі!
— О-о, мае тато з мамай, памятаю, як пачнуць расказ-ваць, як файно калісь бывало, як пачну-уць, то я аж не веру! — успомніла Хімка.
— Усе мы былі крыху недавяркамі. Шкада, не вернеш ужэ таго часу!
— Жонаў-міраносіцаў склікае Альяш да сябе! — аб'явіла Сахарыха.— Мая пляменніна Ліза з Меляшкоў — тая, што мужык за блуд з хаты прагнаў, ужэ адправіласа з гайнаўскімі бабамі да яго! Учора заходзіла з клумкамі адпачыць...
— Каму можно — грэх не пайсці да такого дзела!
Хімка задумалася.
— То і мне мо падацца ў тыя міраносіцы?.. Усё роўно я тут адная, як той пень...
Бабкі падхапілі:
— Маеш рэхт, Хімачко!
— Дальбо, сам Ісус Хрыстос падае табе руку, каб з гора выбавіць!..
— Але ці спраўлюсо я, ці прыме бог маю ахвяру?!
— Правер! Не прыме — толькі бяды той! Вернешса, і годзе, нічого ж не прападзе твайго!
— Па табе тут хто плакаць, думаеш, стане або ты надто брату ці брацісе патрэбная? Адзінокая, бы тая зязюля, кукуеш з дня ў дзень!
— Ой, куку-ую, ой, мне тру-удно часам, бо-ожа ты мой!— заплакала яна.
— То і слёз дарэмно не лі!
— Ідзі, ідзі, не раздумвай, шчэ і святой станеш!
Хімка ўздыхнула ды пачала выцірацца.
2
Памалу ашаламляючая вестка пра грыбоўшчынскі цуд агарнула вёкі, як лясны пажар. I не мела значэння, што навокал знаходзіліся людзі, якія ведалі падрабязна, як узнікла царква і што ў ёй за прарок: абяздоленым хочацца ўспрымаць толькі тое, што прагнуць іхнія нешчаслівыя душы.
Наша Хімка пачала рыхтавацца ў паход пасля таго, як прысніўся ёй прарочы сон.
— Ах, сніцца мне, бабы,— апавядала яна раніцой,— бытта я сяджу за сталом у мамы і трымаю пяро, а перада мною во так — сшытак ляжыць. I хтось мне гаворыць з-за спіны:
«Пішы, пішы сабе, але глядзі, не азірайса!..»
Я памачыла пяро, толькі хацела паднесці яго да паперы, ды чарніло — кап! На чыстую старонку! Вядомо, як перастала хадзіць у школу, так трыццаць пяць гадоў не трымала ручкі!.. I я, бы маленькая, нагнуласа ды каплю — лізь! Цяпер перад сабой бачу ў люстэрку, што мой язык — чо-орны, чорны, бы тарфяніско!..
— Ох і на кепскае ж гэто, Хімачко, мусі, прысніласо табе!— паспачувала ёй Агата.
Цётка Кірыліха падхапіла:
— Што цябе чакае, бедную?!
— Але вы ўслухайцеса, услухайцеса, што шчэ будзе!.. Тады хтось той з-за спіны кажа:
«Пішы!»
А я яму адказваю:
«Дай мне новы сшытак, бо гэты мокры!»