Русалкі клічуць: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

– І ўсё. Яна так хавала яго, каб ніхто не бачыў. Калі зачынялася ад усіх, перад ёй з’яўляўся яе асабісты райскі сад.

– Так проста! А я збіраўся шукаць па вёсцы патаемныя схованкі!

Напружанне звалілася з Алеся, як мокрае паліто: ён нават паспрабаваў усміхнуцца, але не сустрэў усмешкі ў адказ. І зразумеў, у чым толькі што прызнаўся. І спахмурнеў.

– Не глядзі на мяне так. Ліза, ты модумаеш паведаміць камусьці пра тое, што пачула ад мяне? Яна ж была старою. Годам раней, годам пазней.

Змрок спускаўся на возера. Плёскалі хвалі, гайдаўся човен.

Алесь уладкоўваўся, каб грэбці:

– Смешна, канешне. Ён быў у хаце. Але я не адмаўляюся ад сваіх словаў: падзялюся з табою грашыма, бо ты дапамагла з росшукамі.

Зірнуў на Лізу і кінуў вёслы:

– Ліза, калі ласка, хопіць! Мне шкада, што так атрымалася.

Вёслы матляліся па баках чоўна, як крылы. Крылы без пер’я і без мяса, абгрызеныя косткі птушкі, якая больш ніколі нікуды не паляціць.

– Паабяцай, што нікому нічога не раскажаш. І штозгодная прадаць дыван. Добра?

– Не магу.

Такая ўпартасць з’яўлялася ў яе жыцці толькі аднойчы. Калі ўсе адмаўлялі яе паступаць на журфак, казалі, што будзе шкадаваць пасля, а яна зрабіла па-свойму. І, канешне ж, шкадавала пасля.

І вось зноў тое самае – дурная ўпартасць на сярэдзіне возера.

– Паабяцай, і паедзем адсюль. Я замудохаўся ў гэтай срацы свету. Я паверу табе, ты атрымаеш грошы, гісторыя скончыцца хэпі-эндам.

– Алесь, мне трэба падумаць, што будзе далей. Бо гэта не толькі мая спадчына, як бы зацёрта гэта ні гучала.

Ён замаўчаў, быццам нешта пралічваў. І пралічыў:

– Тады застаецца план «Б».

Ведаеш, што такое правенанс? Гэта гісторыя валодання прадметам мастацтва, якая пацвярджае, што ён сапраўдны. Тут мы маем добры правенанс: аўдыёсведчанні той, хтосябравала з Кіш. Але глядзім шырэй: у нас ёсць не проста правенанс, а таямнічы, містычны правенанс.

Мастачка, што намалявала гэты дыван, утапілася. Яго старая ўладарка памірае таксама ад вады. І да таго ж яна верыць, што дыван пракляты, а пракляцце – гэта не толькі прыгожа, але і дорага. Праклятыя рэчы каштуюць болей. І вось наступная яго ўладарка памірае. Таксама ад вады. І цалкам магчыма, што гэта самагубства, як і ў Кіш. Ну, ці не прыгожы, ні не смачны правенанс?

Ліза слухала і не верыла. Ёй расказвалі страшную казку і прымушалі цешыцца з таго, што яна – галоўная гераіня. Ці не галоўная, а тая, што загіне напрыканцы, каб разжаліць і настрашыць чытачоў.

Хацелася думаць, што ён жартуе, але Алесь быў сур’ёзны. Ліза асцярожна намацала ў кішэні мабільны, ды што з ім можна было зрабіць – выключаны, не паспее нікому патэлефанаваць.

– Гэтую траістую гісторыю з праклёнам прыдумаў зараз, але яна мае права на жыццё, ты згодная? Не, хлушу: я пачаў думаць пра яе тады, калі ты паехала ў вёску. А што, калі б ты знайшла дыван і памерла б, як Кіш? Гэта адразу зрабіла б знаходку ў некалькі разоў даражэйшай.

Пальцы Алеся стукалі па борце чоўна, нібы ён акампанаваў сабе на піяніна: спачатку павольна, а пасля хутчэй і хутчэй, бо аповед набіраў тэмп:

– І я збіраў доказы таго, што ты не хочаш быць на гэтым свеце. Так, на ўсялякі выпадак, як збіраюць старыя квітанцыі. Я, выбачай, запісваў нашы тэлефонныя размовы, каб перадаць майму замоўцу, які хацеў быць у курсе справы.

А для сябе прыкмячаў месцы, дзе ты казала пра нежаданне жыць. І пра тое, што ты не ўмееш плаваць. А яшчэ, я ж прызнаваўся табе, што пісаў дзённік. Але ён паступова ператварыўся ці не ў літаратурныя нарысы, дзе я ствараў вобраз такой сабе дэпрэсіўнай асобы. Мо падсвядома. А мо і наўмысна.

Пальцы спыніліся. Але Ліза разумела, што гэта не канец, а толькі паўза, якая павінна дадаць у твор драмы.

– Ведаеш, едучы сюды, я зрабіў запіс пра смерць, так, мо прыдасца. Быў упэўнены, што на такое ніколі не рашуся, што гэта літаратурныя практыкаванні, размінка для фантазіі. А тут во як атрымалася.

– Са мной не атрымаецца так, як з Марыляй. Крычаць? Ніхто не пачуе. Кінуцца на яго? Але ён мацнейшы. Выскачыць з чоўна? Але ж да берага не пратрымацца. Пальцы Алеся зноў ажылі і выстуквалі нешта бязладна і хутка. Ці гэта быў рытм, у якім пачало біцца яе сэрца?

– Чаму не? Звалілася ў ваду, а я не змог дапамагчы. Ды, увогуле, як і тады, мяне тут не было. Ты сама адвязала човен, адплыла насярэдзіну і ўтапілася. Суіцыдальныя думкі былі раней, да іх дадалася яшчэ і смерць той, да каго ты прывязалася. Ты вінаваціла сябе, што пакінула яе тут адну. І да таго ж, няшчаснае каханне. Да мяне. Калі мяне запытаюць, я пакажу свае запісы, скажу, што ты мне прызнавалася, але я адмовіў, і пашкадую, што быў да цябе занадта жорсткі. Усё сышлося. Наша міліцыя ўчэпіцца за версію з самагубствам.