— Сам пераканайся.
А Папусь спытаў яшчэ раз:
— Напэўна дазваляеш?
I трэба было другi раз заехаць яму ў мызу, бо важныя справы вырашаюцца неадкладна, зараз, адным махам. У другім выпадку бяруць сабе толькі вядомы напрамак, ніякавеюць, распаўзаюцца ў выпадковасць. І цераз дзень, цераз хвіліну не згарнуць іх, не паставіць на прадбачаныя рэйкі. Але я не заехаў Папусю ў мызу. Заціскаючы зубы, сказаў:
— Дарма прыдзіраешся.
I прыйшоў на памяць суботнi вечар, у Зосi, на вёсцы. Дом культуры званы „святлiцай”, запоўнены пад завязку, натоўп пажылых цётачак прыпятых да сценаў цвiкамi цiкавасцi: трэба ж сачыць iм за ўсялякiмi выкручастымi фiгурамi, што ў нiякiм выпадку не прыпамiнаюць добра знаёмыя вальсы або полькi. Пад поўнач, калi салiст-гiтарыст ад рэзкiх рок анд ролаў накiраваўся ў фанетычныя настальгii, мае вусны дакранулiся да яе вуха. „Siedem dziewcząt z Albatrosa, tyś jedyna” — мiжвольна прашапталася ўслед салiсту. I Зося збянтэжана адвярнула твар, напружылася, засаромелася. Не трэба, глядзяць жа зірнула на сцены аблепленыя жаночымi фiгурамi.
— Лiшнi клопат, Папусь, падбадзёраны ўспамiнамi, мой голас памацнеў, набраў упэўненасць. Але Папусь не адступiў. Ён пачухаўся ў патылiцу, крыва ўсміхнуўся:
— Налiём, увiдзiм.
Я не адразу зразумеў у чым справа.
А потым у спажывецкай краме мы прыдбалi дванаццаць пляшак звычайнага вiна.
— „Кордыял”, дванаццаць штук так менавiта сказаў Папусь. I напаткаўшы здзiўленне ў вачох прадаўшчыцы, дапоўнiў:
— Чатыры чалавекi, кожнаму тры пляшкi.
— А я не п’ю Зося сказала якраз тое, на што я спадзяваўся.
— Ну, хлопцы, тады нам задача. Або ўтраiх змагацца, або пераканаць i яе, падмiргнуў Папусь i вярнуўся да ранейшага:
— Усё-такi дванаццаць, проша панi.
А ў наш бок:
— Дык куды пойдзем? Болюсь, мо да цябе? Мацi, як нармальна, у царкве зараз?
— А як жа iначай. Там i жыла б, бляха, калi б бацюшка нанач дамоў не вытурыў пацвердзiў Болюсь.
І мы павярнулі з цэнтральнай вуліцы, павалакліся між драўляныя домікі, што ўзвяліся неахайнымі пальцамі тымчасовасці, а зараз выстойваюць чарговае дзесяцігоддзе.
З парога Папусь узяўся выпаўняць абавязкi гаспадара. Заехала на стол першая бутэлька, зараз жа i распранулася на чатыры шклянкi.
— Ну, за знаёмства, узняў пасудзiну. I старое, i новае, а мабыць i блiжэйшае. Kropla drąży cnotę, як кажуць старыя палякі апошнiя словы кiраваў чамусці мне.
Зося ўзiралася ў сваю порцыю бронзавай вадкасцi, яе вочы закруглялiся ад здзiўлення, як заўсёды, калi чалавек упершыню бачыць нейкае дзiва.
— Я нiколi не пiла такое....
— Заўсёды бывае той першы раз. Усё, што мае канец, мае i пачатак.
Шукаючы бяспечную прыстань, яна ўтулiлася ў маё плячо.
А Папусь глядзеў мне ў вочы як экзатычная кобра ўзiраецца ў нявiнную ахвяру, гiпнатызiруе яе, а затым безбалесна i не бач калi каўкае. А можа зусiм iначай было? Мабыць мiж нашымi вачыма iшло нямое сiлаванне, выклiканае раней, на вулiцы яго нахабнiцкiм: „трахаецца?” i маiм упэўненым у перамогу „пераканайся сам”. Урэшце рэшт Папусь раз’явiў рот, пералiў туды змесцiва шклянiцы. А пакуль Зося ўсё яшчэ не вырашыла, што далей, падштурхнуў i яе:
— Махнi. Хiба ж яго баiшся? Забаранiў? выскалiў зубы ў мой бок.
— Нiчога не забаранiў я, насуперак галаве, дзесьцi з вантробаў азвалася дзiўная заядласць. Махнi Зося.
I Зося махнула. Адставiла шклянку, а пасудзiна, бы чарадзейскай палачкай кранутая, зноў запоўнiлася вiном.
За восьмай бутэлькай Папусь узяў у рукi гiтару, спрактыкаваныя пальцы пабеглi па струнах, ён пачаў спяваць.