20Le Pastoralet / Ed. Kervyn de Lettenhove (Chron. rel. à l’hist. de Belg. sous la dom. des ducs de Bourg.). II, p. 573. Что касается смешения пасторальной формы с политическим умыслом у поэта – автора Пасторалета, то здесь мы находим параллель не с кем иным, как с Ариосто, который единственное написанное им пасторальное произведение посвящает защите своего покровителя, кардинала Ипполито д’Эсте в связи с заговором Альбертино Боскетти в 1506 г. То, что было совершено кардиналом, едва ли было лучше того, что сделал Иоанн Бесстрашный, и поведение Ариосто вряд ли вызывает больше симпатий, чем позиция этого неизвестного бургиньона. См.: Bertoni G. L’Orlando furioso e la rinascenza a Ferrara. Modena, 1919, p. 42, 247.
21 Ibid., p. 215, № 1.
22 Meschinot. Les Lunettes des princes // La Borderie. Op. cit., p. 606.
23 La Marche. III, p. 135, 137; ср.: Molinet. Recollection des merveilles – о пленении императора Максимилиана в Брюгге: «Les moutons detenterent / En son parc le bergier» [«Овечками в закут / Их пастырь заточен»]. См.: Faictz et dictz, fol. 208 v.
24 Molinet. IV, p. 389.
25 Ibid. I, p. 190, 194; III, p. 138; ср.: Juvenal des Ursins, p. 382.
26 См.: Champion. Histoire poétique du 15e siècle. II, p. 173.
27 Deschamps. II, p. 213, Lay de franchise; ср.: Christine de Pisan, Le dit le la Pastoure; Le Pastoralet; Roi René, Regnault et Jehanneton; Martial d’Auvergne, Vigilles du roi Charles VII etc.
28 Deschamps. XI, p. 322, № 923.
29 Villon / Ed. Longnon, p. 83.
30 Gerson. Opera. III, p. 302.
31L’epistre au dieu d’amours. II, p. 14.
32Quinze joyes de mariage, p. 222.
33 Œuvres poétiques. I, p. 237, № 26.
1 Directorium vitae nobilium // Dionysii Opera. XXXVII, p. 550; XXXVIII, p. 358.
2Don Juan. C. 11, 76–80. Эту тему вообще затрагивают: Becker C. H. Ubi sunt qui ante nos in mundo fuere (Aufsätze Ernst Kuhn zum 7.02.1916 gewidmet. S. 87–105; ср.: Beiblatt z. Anglia, 1917. 28. S. 362); Gilson E. Essais d’art et de philosophie. 1932.
3 Bemardi Morlanensis. De contemptu mundi / Ed. Th. Wright. The anglolatin satirical poets and epigrammatists of the twelfth century (Rerum Britannicarum medii aevi scriptores). London, 1872. 2 vol. II, p. 37. В цитируемом издании в третьей строке стихотворения стоит «orbita viribus inscita», что лишено всякого смысла; чтение «incita» улучшает размер, придает строке смысл: «словно колесо, с силой приведенное в движение». Этим исправлением я обязан д-ру Хансу Парету из Берлина.
4 Ранее приписывалось Бернарду Клервоскому; некоторыми принималось за сочинение Вальтера Мапа; ср.: Daniel H. L. Thesaurus hymnologicus. Lipsiae, 1841–1856. IV. S. 288.
5 Deschamps. III, № 330, 345, 368, 399; Gerson. Sermo. III. De defunctis // Opera. III, p. 1568; Dion. Cart. De quatuor hominum novissimis // Opera. XLI, p. 511; Chastellain. VI, p. 52, где встречается стихотворение под названием Le Pas de la Mort [Поступь Смерти]; в самом тексте оно фигурирует под названием Miroir de Mort. Стихотворение Pas de la Mort имеется у Пьера Мишо (éd. Jules Petit) // Soc. des Bibliopiles de Belgique, 1869), в нем он касается Pas d’armes y Fontaine des plours [Фонтана слез], где пребывает Dame Mort [Госпожа Смерть].
6 Villon / Ed. Longion, p. 33.
7 Ibid, p. 34.
8 Mâle E. L’Art religieux à la fin du moyen âge. Paris, 1908, p. 376. Со всей главой в целом ср. также: Döring-Hirsch E. Tod und Jenseits im Spätmittelalter. Studien zur Geschichte der Wirtschaft und Geisteskultur / Herausg. v. R. Häpke. Berlin, 1927.
9 Odoni Cluniensis Collationum lib. III // Migne J.-P. Patrologiae cursus completus. Series latina. CXXXIII, p. 556. Мотив и его разработка восходят к рассуждению Иоанна Златоуста о женщинах и о красоте (Opera / Ed. B. de Montfaucon. Paris, 1735. XII, p. 523).
10 Innocentius III. De contemptu mundi sive de miseria conditionis humanae libri tres // Migne J.-P. Op. cit. CCXVII, p. 702.
11 Ibid, p. 713.
12 Œuvres du roi René / Ed. Quatrebarbes. I, p. CL. После 5-й и 8-й строк по одному стиху здесь, вероятно, отсутствует; menu vair [горностай] могло бы рифмоваться с mangé des vers [снедь червей, прах].
13 Olivier de la Marche. Le parement et triumphe de dames (Paris, 1520, Michel le Noir).
14 Ibid.
15 Villon. Testament, vs. 453 ff. / Ed. Longnon, p. 39.
16 Molinet. Faictz et dictz. Fol. 4, fol. 42 v.