Шчасьлівы Прынц: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

"Ляці", казала статуя ціхім, пявучым голасам, "ляці ў маленькую вулічку; там ёсьць бедная хатка. Адно з аконцаў адчынена, і праз яго ты ўбачыш жанчыну, якая сядзідь ля стала. Твар яе схудалы і змучаы, яна мае шурпатыя чырвоныя рукі, паколатыя голкай, бо яна швачка. Яна вышывае лілеі на атласнай сукенцы для найпрыгажэйшай прыдворнай дамы да наступнага балю пры двары. У кутку хаты на ложачку ляжыць яе маленькі хворы хлопчык. Ён ляжыць у гарачцы і просіць памаранчаў. Яго маці, апрача вады з ручкі, ня мае нічога даць аму — і таму хлопчык плача. Ластаўка, Ластаўка, ці не занясеш ты ёй рубін з ручкі майго мяча? Mae ногі прымацаваныя да п’едэсталу, і я не магy рушыцца".

"Калі-ж мяне чакаюць у Егіпце", сказала Ластаўка. "Мае прыяцелькі лётаюць над Нілам, гутарачы з вялікімі кветкамі лётасу. Зараз яны пойдуць спаць у грабніцу вялікага караля. Кароль ляжыць адзінокі ў размаляванай труне. Ён укручаны ў жоўтыя тканіны і набальзамаваны рознымі пахучымі прыправамі. Навокал яго шыі — ланцуг з сьветла-зялёнага нэфрыту, а ягоный рукі падобныя да пажоўклых лістоў".

''Ластавачка, Ластавачка" сказаў Прынц, "ці-ж ты ня можаш астацца яшчэ гэтую ноч, каб быць маёй пасланкай? Хлопчык мае гэткія пасьмяглыя вусны, а маці такая сумная"...

"Хлопцы мяне зусім н цікавяць", адказала Ластаўка, "бо летась, калі я мыла каля рэчкі, два, грубіянскія хлопцы, сыны млынара, усьцяж шпурлялі ў мяне каменьнямі. Праўда, яны ніколі не пападалі ў мяне, бо мы, ластаўкі, лётаем за надта хутка, а апрача таго, я паходжу з слаўнай сямэі, вядомай з свайго спрыту. Але, ня гледзячы на ўсё, гэта была з іх боку пэўнага роду зьнявага".

Але Шчасьлівы Прынц выглядаў так маркотна, што Ластавачку агарнуў сум. "Тут надта сьцюдзена", сказала яна, "але ўсё-ж я застануся з табой праз адну ноч: буду тваёй — пасланкай".

"Дзякую табе, Ластавачка", сказаў Прынц.

Ластаўка выдзяўбла вялікі рубін з Прынцавага мяча і паляцела, нясучы яго ў сваім дзюбе, па-над дахамі гораду.

Праляцела яна над вежай катэдры, дзе стаялі скульптуры ангелаў з белага мрамару, праляцела над палацам, дзе чутны былі гукі танцавальнае музыкі. Нязвычайыа прыгожая дзеўчына вышла на балькон з сваім кaxaным. "Якія цудоўныя зоры", сказаў ён да яе, "і якая цудоўная магутнасьць каханьня".

"Я спадзяюся, што мая сукенка будзе ў час гатова на дворскі баль", адказала яна. "Я заказала вышыць на ёй раскошныя лілеі, але вышывальніцы гэткія лянівыя".

Ластаўка пралятала праз раку і ўбачыла ліхтары, падвешаныя на мачтах караблёў; яна праляцела праз Гэтто і ўбачыла старых жыдоў, што таргаваліся адзін з другім і важылі ў мядзяных талерках грошы на вазе. Нарэшце, яна даляцела да беднай хаткі і зазірнула ў сярэдзіну. Хворы хлопчык кідаўся ў гарачцы на ложку, а маці заснула: гэтак яна была змучаная. Ластавачка уляцела ў сярэдзіну і палажыла вялікі рубін на століку ля напарстка жанчыны. Потым яна абляцела бясшумна навокал ложачка, абмахваючы сваімі крылцамі лоб хлопчыка. "Пэўне, мнe лепей", сказаў хлопчык. І ён соладкі заснуў.

Тады Ластавачка паляцела назад да Шчасьлівага Прынца і расказала яму, што яна зрабіла. "Як гэта дзіўна", заўважыла яна, "мне цяпер так цёпла, хоць усюды гэткая сьцюжа".

"Гэта таму, што ты зрабіла добры учынак",— сказаў Прынц. А Ластавачка задумалася над ягонымі словамі і заснула, думаючы, яна заўсёды засынала.

Як толькі настаў дзень, яна паляцела на рэчку і выкупалася. ”Які рэдкі Сэнамэн",— сказаў прафэсар орнітолёгіі, які акурат праходзіў праз мост. "Ластаўка ўзімку!'' Ён напісаў доўгі артыкул аб гэтым у мясцовую газэту. Кожны з цікавасьцю чытаў яго, але там было столькі пустых слоў, што ніхто ня мог зразумець.

"Увечары я ляту ў Егіпет", сказала Ластаўка, і ад гэтае думкі яна была ў нязвычайным настроі. Тымчасам яна адведала ўсе помнікі і даўгі час прасядзела на вежы касьцельнае званіцы. Усюды, дзе яна толькі пралятала, вераб'і шчабяталі і казалі адзін другому: "Якая знатная чужаземка!" І Ластаўка ад гэтага надта цешылыся.

Калі зышоў месяц, яна паляцела назад да Шчасьлівага Прынца. "Можа маеш якія-небудзь даручэньні ў Егіпет?" спыталася яна; "бо я ўжо адлятаю."

"Ластаўка, Ластаўка, Ластавачка", сказаў Прынц, "ці не застанешся ты са мной яшчэ адну ноч?"

"Мяне чакаюць у Егіпце", адказала Ластаўка. "Заўтра мае таварышкі адлятаюць да другога вадападу. Гіпапатам вылежваецца там у трысьці,а. на вялікім гранітным пасадзе — сядзіць бог Мэмнон. Праз усю ноч ён сочыць зоры. І калі зазьзяе раньняя зорка, ён рычыць ад радасьці, пасьля чаго ізноў маўчыць. Каля полудня жоўтыя львы прыходзяць на вадапой да берагу. Іх вочы падобныя да зялёным бэрылаў, і іх роў галасьнейшы ад гулу вадападу".

“Ластавачка, ластавачка," сказаў Прынц, "зьлётай у горад. Там бачу я маладога чалавека на падстрэшшы. Ён схіліўся над столікам, пакрытым паперамі, і ў шклянцы перад ім букет зьвялых фіялак. Валасы ягоныя цёмныя і кучаравыя, вусны чырвоныя, як гранатовы яблык, і ён мае вялікія і з задуменныя вочы. Ён намагаецца скончыць п'есу для Дырэктара Тэатрy, але яму так холадна, што ён ня можа больш пісаць. Печка халодная, і ён аслаб ад голаду."

"Я застануся тады яшчэ адну ноч", сказала Ластаўка, каторая мела, сапраўды, добрае сэрца. "Ці маю я забраць для яго другі рубін?"

"Я ня маю больш рубінаў", сказаў Прынц; "вочы — вось усё, што ў мяне засталося... Але яны з каштоўных шафіраў, каторыя былі прынесены з Індыі тысячы год таму назад. Дастань адзін з iз і занясі яму. Ён прадасьць гэта залатару — купіць ежу і дровы і скончыць сваю п'есу."

"Дарагі Прынц", сказала Ластаўка. Я не магу зрабіць гэтага". І яна пачала плакаць.

"Ластавачка, Ластавачка", сказаў Прынц, "рабі, як табе кажу".

Тады Ластаўка дастала Прынцава вока і палацела да студэнцкага падстрэшша. Ён была даволі лёгка дастацца туды, бо ў даху там была дзіра. Праз яе яна цуганула стралой і апынулася ў пакоі. Малады чалавек з ралевой, абапёртай на руках, сядзеў у задуменьні і дзеля гэтага ня чуў шолаху крылаў. Калі-ж ён узьняў прыгожы шафір, які ляжаў на зьвялых фіялках.

"Мяне пачынаюць, нарэшце, цаніць", ускрыкнуў ён, "гэта, пэўна, падарунак ад нейкага вялікага майго сымпатыка. Цяпер я магу скончыдь п’ есу", і ён увесь сьвяціўся ад радасьці.

Назаўтра Ластаўка паляцела да порту. Яна села на мачце вялікага карабдя і прыглядалася, як маракі выцягвалі канатамі вялікія скрыні з трумаў. "Э-эх!" — крычалі яны, выцягваючы кожную скрыню на бераг. "Я ляту ў Егіпет!" — крычала Ластаўка, але ніхто не зьвяртаў на яе ўвагі. I калі ўзыйшоў месяц, яна паляцала ізноў да Шчасьлівага Прынца.

"Я прыляцела сказаць табе апошняе бывай!" — ускрыкнула яна.

"Ластавачка, Ластавачка", сказаў Прынц, — "ці не застанешся ты са мной яшчэ адну ноч?"

"Ужо зіма", адказала Лаотаўка, "і хутка тут настануць халады. У Егіпце сонца горача песьціць зялёныя пальмы, а кракадзілы ляжаць у балотах і ляніва пацягваюцца. Мае таварышкі будуюць гнёзды ў сьвятыні Бэаль-бэк, а ружовыя і белыя галубы прыглядаюцца да іх, варкуючы адзін з другім. Дарагі Прынц, я мушу пакінудь цябе, але я ніколі не забуду цябе і ў наступным годзе я прынясу табе два найпрыгажэйшыя каменьні, замест тых, што ты выдаў. Рубін будзе чырванейшы ад чырвонай ружы, а шафіры будуць сінія, як вялікае мора".