«Трэба даведацца», - падумаў.
Бабулька ўнесла квасу.
- Паедзем? - спытаўся шафёр, як напіліся.
- Не, пасядзім трохі. Ну, як жа жывём, бабулька? - памкнуўся завесці гутарку са старой.
- Як жывём? А так і жывём, як жывём...
Яна глядзела спадылба, непрыхільна, з відавочным недавер'ем.
- Ці далёка да Купрыянава?
- Недалёчка.
- Колькі вёрст?
- А хто іх... Ці я мерыла, ці што...
Гуторскі не знаў, што далей гаварыць.
- Пойдзем у засень, паляжым! - звярнуўся да шафёра, а сам думаў:
«Нават гутарыць развучыўся...»
Як паехалі далей, ужо сонца апусцілася нізка. Падыхнула вячэрнім халадком. Знікла даўнейшая млявасць, адчувалася лёгка, бадзёра.
Гуторскі пачаў свежай галавой абдумваць справу з Купрыянавым, будаваць план сваёй з ім сустрэчы.
3
Сярод старасвецкага, запушчана здзічэўшага парку стаіць палац пана Купрыянава. Купы багатай зелені стараюцца захаваць яго ад людскога вока, агортваюць яго старанна, але дзе ж схаваеш гэткую веліч? То там, то сям выглядаюць з натоўпу зялёна-скурыстых дрэў белыя кавалкі мураванай сцяны. Выглядаюць і ветла ўсміхаюцца праходзячаму воддаль падарожнаму.
Са шляху к панскаму двару вядуць ліпавыя прысады. Люба тут улетку ў спякоту! Волаты ліпы стаяць па баках велізарнай чарадой, не пускаюць на дарогу ані косачкі сонечнага свету. Цянёк, халадок...
- Едзь ціха! - гукнуў Гуторскі, як шафёр звярнуў у прысады, а сам міжвольна задзіваваўся на стогадовыя асілкі ліпы... Стаяць панура, нерухома, быццам нейкія цудоўныя, маўклівыя вартаўнікі.
Кончыліся прысады. Адкрыўся шырокі, роўны дзядзінец, акружаны напаўразбуранымі будынкамі. А за імі - зялёны гушчар.
На дзядзінцы ціха, бязлюдна. Ані чалавечка. Быццам нейкае смяротнае царства.
- А дзе ж дом? - агледзеў шафёр і спыніў машыну. Дом некуды знік, бы праваліўся ў скрозьдонне. Сталі азірацца. Не відна нідзе.
- Ці не сюды? - паказаў Гуторскі на заваротку ў парк.
І сапраўды, праехаўшы колькі крокаў, угледзелі зноў белыя муры.
- Не схаваўся! - пажартаваў шафёр.
- Хіба ад нас схаваешся! - адказаў Гуторскі.
Пад'ехалі к дому. Гэта быў пекны будынак. Лёгкі, павеўны і крохкі, быццам дзівосная фарфоравая цацка. І дзіўным здавалася, як магла гэткая кволая рэч захавацца блізка зусім нечапанай у кіпучую гадзіну людскога абурэння!
Каля дома было таксама ціха, нежыццёва. Зусім не відаць было прысутнасці людзей. Потым выбегла аднекуль з-за дома дзяўчынка і ўтаропілася, убачыўшы незнаёмых.
- Купрыянаў у дварэ?
- Ага, пан у дварэ.