Драма: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

Уншліхт. Вось гэта па-ленінску!

Каменеў. Каму адрасавана пісьмо?

Свярдлоў. Членам ЦК.

Каменеў. Я патрабую пасяджэння ЦК.

Свярдлоў. Сакрэту ад народа Ленін не робіць. Такое пісьмо варта было б прачытаць усім чырвонагвардзейцам, усім рэвалюцыйным салдатам. Во што піша Ленін: «Трэба, каб усе раёны, усе палкі, усе сілы мабілізаваліся зараз жа і паслалі неадкладна дэлегацыі ў Ваенна-рэвалюцыйны камітэт, у ЦК бальшавікоў, настойліва патрабуючы: ні ў якім разе не пакідаць улады ў руках Керанскага і кампаніі да 25-га, ніякім чынам; рашыць справу сёння абавязкова ўвечары ці ўначы».

Лацыс. А ўжо вечар. А мы чухаем патыліцы. Камандуй, Падвойскі! Людзі рвуцца ў бой!

Свярдлоў (чытае). «Гісторыя не даруе прамаруджання рэвалюцыянерам, якія маглі перамагчы сёння (і напэўна перамогуць сёння), рызыкуючы страціць многа заўтра, рызыкуючы страціць усё. Узяўшы ўладу сёння, мы бяром яе не супраць Саветаў, а для іх». (Паказвае на Лацыса.) Таварыш правільна сказаў. Чухаць патыліцы, мітынгаваць няма калі. Камандуйце, таварышы ваенныя! Уладу павінны ўзяць вы! Час настаў! Вось як Ільіч заключае сваё пісьмо. «Урад хістаецца. Трэба дабіць («дабіць» Ленін падкрэслівае трыма рысамі) у што б там ні стала. Прамаруджанне ў выступленні смерці падобна!»

Чырвонагвардзеец. Гэта сапраўды па-ленінску! Здорава!

Троцкі. Я падтрымліваю ідэю агульнага выступлення.

Каменеў (вельмі здзіўлены). Леў Давыдавіч!

Троцкі, Леў Барысавіч! Мы павінны ісці наперадзе мас, а то апынёмся ў хвасце.

Падвойскі. Ваенна-рэвалюцыйны камітэт аддае загад аб агульным наступленні. Таварышы камісары! Перадайце задачу сваім пасыльным! Усе — у атрады і палкі.

Камісары і пасыльныя хутка выходзяць. Людзей у пакоі ВРК менш, але ўсё ж нямала. Падвойскі і Антонаў схілены над планам Петраграда. Адзначаюць карандашамі і сцяжкамі пункты і маршруты; працуюць, як належыць камандуючым у час наступлення. Уваходзіць Ленін. Ён у парыку, у кепцы — той жа Канстанцін Пятровіч Іваноў. На яго нейкі час не звяртаюць увагі. Мог бы не звярнуць і Антонаў-Аўсеенка, каб ў дзвярах не з'явіўся Рах’я. Антонаў узіраецца ў «Іванова».

Антонаў (здзіўлена і ўзрадавана). Уладзімір Ільіч? Вы? Якім чынам?..

Ленін. Ды вось уласнымі нагамі. Самае цяжкае было прайсці ў Смольны. Але скажу вам, таварышы ваенныя, калі будзе такі «парадак» пры ўваходзе ў штаб рэвалюцыі, да вас могуць прабрацца шпікі.

Падвойскі (таксама ўзрадаваны, да ўсіх). Таварышы! З намі Ленін!

Хто сядзеў на падлозе і не адразу сцяміў, з кім пачаў размову Антонаў, падхопліваюцца, акружаюць Леніна.

— Уладзімір Ільіч!

— Вы ішлі па Піцеры?

— Як жа вы загрыміраваліся!

— З намі — Ленін!

— Ура — таварышу Леніну!

Ленін. Таварышы! Кампліментамі будзем абменьвацца пасля перамогі рэвалюцыі. А зараз за справу! (Падыходзіць да стала, да карты.) Што зроблена ВРК за гэты час?

Падвойскі. Намі ўзяты пад кантроль масты...

Ленін. Бачыў я, як яны ўзяты. На адным беразе чырвонагвардзейцы, на другім — юнкеры.

Рах’я. Юнкерскія раз'езды двойчы спынялі нас.

Ленін. Архідрэнна, што цэнтральныя вуліцы пад кантролем урада. Недапушчальна! У нас жа шматкратная перавага ў сілах. Што з вакзаламі?

Падвойскі. Фінляндскі мы ўзялі. Толькі што былі веставыя.

Ленін. Царскасельскі? Варшаўскі? Ні ў якім разе не дапускаць прыбыцця казацкіх часцей з фронту!

Антонаў. Загад пасланы, Уладзімір Ільіч. Чакаем пасыльных. На Варшаўскім наш камісар.