Вершалінскі рай: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

— Калі ўжо туды трапіў хто — капу-ут!

— Мо такі пусцяць на мінутку, калі папросіш надта, столькі ж не бачыліса?!

— Ні ў какую!.. Э, цяпер і карысць мне малая, калі б бацькаў дзед і сказаў, бо не вернесса ж на хутар, але просто — цікаво!..

Побач нейкая кабеціна ўспомніла, што замужам за ўдаўцом.

— Як я буду жыці на тым свеце: там жа з'явіцца і твая першая жонка?! — напала яна на мужа.— Вядомо, Гандзя маладзейшая і ты мяне кінеш, бессаромныя вочы твае!.. Кінеш, га?!.

— Пабойса ж бога, што ты мелеш!

— А я кажу — кінеш, бо цябе ведаю!

— Марусь!..

— Не падыходзь!.. Ты ж яе не раз праз сон успамінаў? Успамінаў, сама чула, як клікаў усё!.. I фотакартку яе збярог, думаеш, я сляпая і глухая была?! Маўчала дагэтуль!..

Пашукалі Давідзюка. Той адкрыў Біблію ды вычытаў з Евангелля ад Мацея, што на небе не жэняцца, не выходзяць замуж, не любяцца па-зямному, а прабываюць, як божыя анёлы.

— А мяне разбірае страх, калі падумаю, што трэ будзе ляцець кудысь на небо! — прызнавалася другая кабеціна свайму мужу.— Я ж у сябе па драбінцы на гару за бялізнай баялася лезці, усё ты мне даставаў і развешваў, а то — над хмары, звёзды і месяц!.. Божа, як узнімусо на такую вышынь?.. Не ведаю!..

— Прывыкнеш мо! — раўнадушна буркнуў яе чалавек.— Будзеш як усе, думаеш, ты адна такая?..

— Мілая сястрыца,— супакоіла цётку Піліпіха.— Архангелы возьмуць цябе за белыя рукі ды панясу-уць, панясу-уць, бы тую каралеву ў ядвабнай шаце, увысь!..

— Хібо што!..— з рэшткамі страху, але ўжо і з усхваляваннем ад шчасця, якое яе чакала, расквітнела ўсмешкай стомленая ад непасільнай працы і недасыпання жылістая худая кабеціна.— Дзякуй вам, цётко, што падказалі і супакоілі!

Але ў Піліпіхі была свая крыўда, і яна пажалілася:

— Падумай толькі, сястрыца, нявестка мяне ж з хаты выганяла за дываны, што панасіла Альяшу!.. Я ёй тады яшчэ казала: «Пацярпі, дачушка, пачакай, на тым свеце ўсе-енькія перад табой ляжацімуць, усяню-уткія, да аднаго!..» Так не паверыла! I во такі спаўняецца маё прароцтва — як у жывую ваду глядзела!.. Нявестцы напомню на небе, скажу: «Во, за свае дываны, анучы тыя няшчасныя, ты атрымала парство нябеснаё!..»

— Спаўняецца, цётачку, дальбог, усенько спаўняецца!.. Мой тато, мой дзед і дзедаў дзед чакалі, і — гляньце, якая я шчаслівая, што дачакаласа гэтаго, госпадзі!..

— I ўсё ж такі, куманька, ніц не кажы — жуткавато робіцца! Чалавек сабе жыў, жыў тут і раптам апынуўса ў іншым месцы, хоць бы і ў раі!..

Каля іх абуралася нейкая кабета:

— Волесь, Волесь, глядзі, унь і Палося Канцавая тут!.. Ах, і гэтая рэзгіня ўжо прыперласа, ты бачыш? I яна хоча спазнаць царство нябеснае?! Куды конь з капытом, туды і рак з кляшнёй!..

Сур'ёзны дзядзька, які гаварыў, што з жанчынамі і рай будзе не рай, буркнуў:

— Кацёл з гаршка не нацешыцца, а чорныя абодва! Аднак мужык жонку супакоіў:

— Там, Лімця, нікого не ашукаеш, не бядуй! Усіх наскрозь убачаць ды разбяруццо — каго ў рай рассарціруюць, каго ў пекло, а каго куды шчэ!..

— I я змагу надзівіцца, як гэтая выдра будзе мэнчыцца?

— Шчасце ў раі было б не поўным,— пачаў павучаць бурклівец,— калі б адтуль мы не змаглі назіраць за пеклам і бачыць, як грэшнікаў пажырае агонь!

Яго абарваў нездаволены Волесь:

— Хопіць табе! Ідзі, ідзі, сатана, адгэтуль!.. Бач, радуваец-ца чаму, антыхрыст!..

I муж папракнуў жонку:

— А ты выкінь з сябе гэтую гардыню!.. Хрыстос умеў дараваць нават сваім ворагам іхнія віны!.. А табе, Лімця, памятаць іх?.. Глядзі, унь дзіця ўлезло ў штось!

Жанчына толькі цяпер успомніла пра сына і кінулася да малога: