MoreKnig.org

Партрэт шкла: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

Автор: Кавалёў Сяргей



Шрифт:

Ёсць рухомы вобраз-малюнак, свой інтанацыйны падыход да тэмы, дзіўнае спалучэнне болю i іроніі, металічная жорсткасць прароцтва, ёсць думка. Няма экалагічных заклікаў i залішняй пафаснасці, пустых ці перапоўненых радкоў, праметафарычных аздоб i нявывераных трукаў. Ёсць пачатасць i завершанасць твора, сэнсавая суцэльнасць усіх яго асобных радкоў.

У гэтых адносінах «Балада чорнага золата», напрыклад, якая аб'ядноўвае ў сабе чатыры вершы i кангламеруе таму значна больш радкоў;—твор хісткі, раз'яднаны i па сэнсе i па кампазіцыі, дзе бліскучая метафара суседнічае з неахайным словазлучэннем, патэтычнасць, зробленая з пап'е-машэ, перабіваецца шчырым ускрыкам душы. Метафары блытаюць i цьменяць метафару, думкі — думку, радкі — верш. Цікава i нечакана мерыдыяны i паралелі ўспрымаюцца як жылы планеты, набрынялыя чорыай крывёю-нафтай:

Як на каштоўныя жарынкі трапляеш на радкі: «Я кахаю жыццё, я малая слязінка прагрэсу...», «Я люблю вас, паэты, з маладымі ад болю вачамі...». I зусім побач неўразумела пакрыўджана сустракаеш пыхлівую штучную канструкцыю накшталт: «Па дзяржаве страсцей маіх пойдзе раўнівая раць», «наватарскі» зварот: «Прэзідэнты i лэдзі, вы ведалі,— ціша міне!», павярхоўна-бяздумныя радкі: «Ёсць у нас, у зямлян, светлы радасны род Праметэяў, Да вяршыняў прыкуты за грэшных людзей i агонь». (Божухна, які ж ён светла-радасны, ix прыкуты да скалы род, з вечным, неўміручым аж да прыходу Геракла болем-арлом?!)

Кніга Валянціны Коўтун «Метраном» складаецца з дзвюх частак, і, безумоўна, другая частка — «Партрэты» — больш важкая i больш значная для аўтаркі: змяшчае акрамя трох вершаў драматычную паэму, маналог i містэрыю. Гэтая ж частка вызначае ў асноўным твар кнігі і яе высокі ўзровень. Але вершы першай часткі, пры ўсім другарадным характары ix з'яўлення, акрэсліваюць твар кнігі ў параўнанні з папярэднімі зборнікамі, характарызуюць творчую манеру паэтэсы, прычым больш адкрыта i неасюжэтавана, дапамагаюць лепш зразумець мастацкія асаблівасці i вартасці «Партрэтаў».

Верш «Аповесць гутаперчавага хлопчыка» — болевы нерв усёй кнігі, як паэма «Суд Алаізы» — яе душа. Ад гэтага верша снуюцца ніці да ўсіх астатніх твораў: i на ўзроўні канкрэтнай эстэтычнай устаноўкі, i на ўзроўні паэтычнага этыкету i рэквізіту, на ўзроўні светаўспрымання лірычнага героя. Працытуем пачатак верша:

У іншых вершах сустракаем: «О клоун славы ў смокінгу любві...», «Удар хлыста. Усмешка ці бар'ер?..», «Зрабіцца дэльфінарам ці паэтам...», «Ілюз'яністы стрэсаў i маны, Ваш век мінае...» i г. д.

Цыркавая рэчаіснасць наскрозь пранізвае рэчаіснасць жыццёвую i паэтычную ўмоўнасць. I сутнасць такога пранікнення не ў экзатычнасці лексікі, не ва ўплыве на стылёвую форму, на «манеру трымацца» (паэтэса шчырая ў сваім жаданні ўзненавідзець феерычнасць драм, але прыкметы феерыі ў лепшых яе якасцях адчуваюцца i ў містэрыі «Шлях Арыёна», i ў асобных раздзелах драматычнай паэмы «Суд Алаізы», i ў многіх вершах). Ісціная сутнасць такога пранікнення ў тым, што ўсе падзеі i пачуцці ў вершах i паэмах сапраўды праяўляюцца «пад аняменне публік i эпох», «на гістарычным хісткім вастрыі», «у балагане войнаў i патопаў». Адсюль i заўсёдная пражэктарная праекцыя на сучаснасць, але адсюль жа i пэўная перагружанасць вершаў «прагрэсамі» i «эпохамі». Акаляючы лірычных герояў сусвет у многіх сваіх праявах успрымаецца як цыркавы балаган, але, калі бліскучая відовішчнасць, рызыкоўная гульня над купалам жыцця i смерці арганічна прымаецца лірычнымі героямі, другаснасць, несапраўднасць такога сусвету выклікае ў ix пратэст i непрыманне.

I яшчэ: пры ўсім непадабенстве светапоглядаў лірычных герояў розных вершаў i паэм кнігі, гэтыя светапогляды шмат у чым блізкія; i нават хутчэй не светапогляды, a «светазнаходжанні», «светапалажэнні», месца ў сусвеце i ў адносінах да сусвету: «З таго шаста, пакручанага лёсам». Так, менавіта з шаста, дакладней — з умоўнай філасофскай трапецыі пад купалам цырка бачаць свет лірычныя героі «Метранома», i ў кожнага з ix ёсць штосьці ад бессмяротнага гутаперчавага хлопчыка, ёсць рызыка, палёт — падзенне ў абдымкі вечнасці пад жывёльнае аняменне натоўпу хуткаплыннасці i імгненнасці. I натоўп гэты заўсёды прысутнічае яўна альбо на другім, часта так i не асветленым плане твора. Ды i сам сусвет — не статычны, ён таксама пагрозліва гайдаецца, ляціць, ці то ў сапраўднасці, ці то ў суб'ектыўным успрыманні чалавечай істоты на хісткай трапецыі. Таму i ў вершах, i ў цаэмах падзенне, палёт — матывы пастаянныя, выразна акрэсленыя: «I шалёная тая карэта Раптам, глянь, з вышыні ды ў прыбой...», «Ляціць над векам хата, Як мадонна з вечнага кастра...», «I неба, разгайданае, уніз, У позірк мой, сарвецца назаўсёды...» i г. д. I, канешне ж, «негутаперчавы» гутаперчавы хлопчык:

Другая, i асноўная, частка кнігі прысвечана вобразам Паэтаў (у прыватнасці — беларускіх: Купалы, Цёткі), i вобразу вучонага-археолага Эванса. У з'яўленні твораў, прысвечаных пісьменнікам, нічога дзіўнага i нечаканага няма, хіба што ўпершыню, мусіць, такія творы склалі амаль усю паэтычную кнігу. Успомнім хаця б вершы Я. Купалы i М. Багдановіча на смерць Сяргея Палуяна, у 60-70-я гады — паэмы А. Куляшова, А. Бачылы, А. Бялевіча, П. Прыходзькі пра Каліноўскага, Багдановіча, Коласа, Твардоўскага, Чорнага, Таўлая; скразнымі вобразамі ў паэзіі Куляшова сталі трагічныя постаці Ю. Таўбіна i Зм. Астапенкі; вершы, прысвечаныя класікам нашай літаратуры Я. Купалу i Я. Коласу, ёсць, пэўна, у кожнага з паэтаў любога пакалення i ўзросту. Але толькi ў апошнія гады, пачынаючы з канца 70-х, такая тэндэнцыя набыла масавы характар, самі па сабе вартыя ўласцівасці, пашырылася ў выбары галоўных герояў i па сваіх колькасна-якасных паказчыках заняла адно з вядучых месцаў сярод іншых тэндэнцый сучаснай паэзіі.

У першай палове 80-х гадоў найбольш глыбокае развіццё «біяграфічна-імённы» напрамак атрымаў ў творчасці такіх розных паміж сабой паэтаў, як Д. Бічэль-Загнетава, А. Разанаў, С. Панізнік, В. Коўтун. Калі раней (60-70-я гады) у поле зроку паэтаў траплялі звычайна класікі альбо асабіста блізкія ім пісьменнікі (з якімі даводзілася сутыкацца ў жыцці) , то зараз літаратурная «персаналія» пашырылася перш за ўсё з-за пільнай увагі да трагічнага лёсу песыяроў дваццатых-трыццатых гадоў, да незаслужана забытай i цяпер вернутай нанова да шырокага ўжытку творчасці многіх цісьменнікаў пачатку стагоддзя.

Памнажаючы традыцыю У. Караткевіча, Д. Бічэль-Загнетава, А. Разанаў, С. Панізнік, В. Іпатава i некаторыя іншыя паэты пішуць своеасаблівую мастацкую гісторыю беларускай літаратуры i культуры, тым самым ствараецца нацыянальная гісторыя народа, ад пункцірнага акрэсу лёсам аднаго чалавека — да шырокага філасофска-этнічнага абагульнення. Працягваецца гэтая традыцыя i ў творчасці маладзейшых беларускіх паэтаў (варта ўзгадаць хаця б паэму Л. Дранько-Майсюка «Кола», прысвечаную Уладзіміру Дубоўку), як i ў ix старэйшых таварышаў, яна — найперш адгалінаванне агульнай тэндэнцыі гістарызму ў сучаснай беларускай паэзіі.

Усвядоміць свой пісьменніцкі пачатак i існы працяг, каб зразумець потым вытокі i існы працяг усяго народа, стварыць мастацкую гісторыю літаратуры як частку гісторыі ўвогуле, убачыць праз асобу, індывід — народ, масу, а не мадэліраваць безаблічны сацыяльны натоўп — вось мэта, якая нараджае такія творы Разанава, Панізніка, Коўтун, іншых паэтаў.

Паэмы Валянціны Коўтун «На зломе маланкі» i «Суд Алаізы», прысвечаныя Цётцы, вершы Цётцы, Караткевічу, Мележу, Танку, Лось з новай i ранейшых кніг, «Паэма пераадолення» i «Паэма каментарыю» Алеся Разанава, прысвечаныя Цётцы i Багушэвічу, пры ўсім непадабенстве ix па форме i манеры выкладу, вызначаюцца гэтым жа імкненнем: адкрыць, адшукаць сябе як беларускага паэта (ад Багушэвіча, Цёткі i раней), каб зразумець сваіх суайчыннікаў як беларускі народ. У А. Разанава такое шуканне неяк глыбей, трагічней, у святле яго агульнага трывожна-адчайнага ўспрымання Сусвету, у В. Коўтун — па-баладнаму прасцей, натуральней, але разам з тым у гэтай тэме i зусім розныя па мастацкай сутнасці аўтары найбольш падобныя, набліжаюцца адзін да аднаго ў набліжэнні да адзінай мэты.

Драматычная паэма «Суд Алаізы» — драматычная па форме i па характарах, па сюжэце. Паколькі пісьменнік на аснове жыццёвай праўды мае права ствараць праўду мастацкую i стварае такую, менавіта яна — прадмет крытычнага разгляду. Мастацкая праўда ў паэме не парушаецца, за выключэннем рэдкіх псіхалагічных недакладнасцей у паводзінах герояў (напрыклад, занадта хуткая міралюбівая перамена ў адносінах афектаванага Кайлюнаса да Алаізы пасля цьмяна-сімвалічнага прызнання Зосі, што зразумелае чытачу, толькі з папярэдніх старонак, змест якіх Кайлюнасу, у адрозненне ад нас, невядомы). Паэма сведчыць, што В. Коўтун паспяхова звяртаецца да вобраза Цёткі (вобраза невычэрпнага) услед за празаічнымі творамі Лідзіі Арабей; звяртаецца не ў першы раз i не апошні.

Але сам па сабе зварот паэтаў да вобраза Купалы, напрыклад, калі ён не пацверджаны істотнай задумай i мастацкім узроўнем, можа толькі засмуціць i выклікаць думкі пра спекуляцыю тэмы, свядомую ці падсвядомую i своеасаблівую мікракан'юнктуру, няхай сабе толькі ў душы творцы.

Зварот В. Коўтун да вобразаў рэальных гістарычных асоб — абгрунтаваны i асабіста перакананы. Каб убачыць гэта — дастаткова прачытаць хаця б містэрыю «Шлях Арыёна», якая — сапраўды шлях, шлях пакутлівага роздуму, пошуку адказу, i праходзіць гэты шлях разам з Дж. Байранам i аўтарка, i чытач. У містэрыі адсутнічае павярхоўная дыдактычнасць, няма загадзя вырашаных пытанняў i жорсткіх адназначных адказаў толькі на адно з пытанняў; «здрада альбо смерць (i смерць каханай)» герой адказвае адназначна, хоць i нялёгка яму даецца гэтая немагчымасць выбраць штосьці трэцяе, якое б не патрабавала смерці іншых людзей, a толькі ўласнай...

На трапецыі, пад купалам, на трапецыі гісторыі... A гісторыя — яна i ў кожным асабістым лёсе чалавека, у яго справе, прызначэнні, крэда. Як прызначэнне i сэнс жыцця вучонага-археолага Эванса:

Пра верш «Ты помніш, Эванс, Крыт?» можна было б напісаць асобную рэцэнзію: пра экспрэсіўнасць думкі i інтанацыі, пра абагульненасць i індывідуальнасць лёсу героя, пра надзвычай моцную пранікнёнасць настрою, пра сугучча ў ім мінулага i сучаснага, пра вечнасць i імгненнасць, i яшчэ пра штосьці, што цяжка выказаць, перавесці з мовы паэзіі на мову звычайную:

Можна было б напісаць пра пачуццё меры i гармоніі ў гэтым творы...

I, магчыма, адказаць урэшце на пастаўленае ў самым пачатку пытанне: ці раўназначна ўсё ж імкненне верша быць суцэльнай метафарай імкненню паэта ствараць верш на суцэльных метафарах?..

ПЕСНЯ, ЯКАЯ ПЛЫВЕ

Да душы, перагарнуўшы апошнюю старонку зборніка Пятра Ламана «Зерне імгненняў», найперш хочацца сказаць некалькі добрых слоў аўтару.

Сапраўды, як сведчыць анатацыя, у кнізе «вядзецца гаворка аб роднай зямлі, яе прыгажосці, аб незабыўнай краіне дзяцінства». Выразна адчуваецца пазіцыя паэта, спрадвечныя асновы яго памкненняў, турбот за лёс роднай зямлі, народа, неспакой за стан прыроднага наваколля.

Тым больш што краіна гэта ўзнікае не на пустым месцы, такія вершы, як «Крутагор'е», «Мір», «Продкі...», «Па усёй Беларусі...» выяўляюць сувязь з гістарычным мінулым (праз роздум паэта) ад пракаветных часін да падзей апошняй вайны. У іншых па сваіх задачах i мэтах вершах («Бяроза», «Высокі бераг», «Старая хата», «Журавы») акрэсліваецца асабісты пачатак, месца лірычнага героя на гэтай зямлі, пункт гледжання i падыход да асноўнай тэмы кнігі: «Вяртаюцца рэкі да родных вытокаў. Магчыма, я таксама вяртаюся... Вяртаюся ў думках на родны парог». I яшчэ: «Басанож... Напрасткі... Уніз па схіле... Да калыскі свае — Сціплай вёскі...»

Дарэчы, у параўнанні з першай кніжнай публікацыяй паэта ў калектыўным зборніку «Нашчадкі», адносіны паэта да зямлі змяніліся: калі ў «Споведзі агню» на першым плане было праслаўленне чалавека, чалавека-героя i чалавека-гаспадара, які асвойвае i пераўтварае зямлю (трактары i камбайны былі ледзь не сімваламі ўлады чалавека i пакорнасці прыроды), то зараз паэт усю ўвагу засяроджвае хутчэй на этычных праявах тэхнізацыі, на зменах у чалавечай псіхіцы:

Прычым гэты зварот насуперак ранейшым захапленням праяўляецца ў кнізе не столькі ў новым разглядзе суадносін чалавека з зямлёй у працэсе яе пераўтварэння, колькі ў адсутнасці старой тэмы ўвогуле, аўтар, наадварот, імкнецца браць прыроду ў яе чыстым выглядзе, якой яна існуе спакон вякоў:

Калі ж у верш знянацку ўрываецца чалавек, то ён таксама асэнсаваны гэтымі спрадвечнымі сувязямі з маці-Радзімай, маці-Зямлёй (у кірунку «Адвечнай песні» Янкі Купалы).

Прыемна, што край, які ўзнікае перад намі з вершаў П. Ламана, пазбаўлены ніштаватай абстрагаванасці i недамэтнай у дадзеным выпадку ўсеагульнасці, але не губляе адначасова патрэбных сумераў тыпізацыі. Прываблівае кніга i адсутнасцю многіх негатыўных якасцей, якімі звычайна характарызуюцца творы пра родную зямлю: празмернай эмацыянальнасці, неабгрунтаванай прыўзнятасці, якія ідуць ад бяздумнасці i няшчырасці звароту да такой адказнай тэмы.

У гэтых адносінах Пятро Ламана ўпікнуць няма за што, на працягу ўсёй кнігі ён ні разу не зрываецца на гарлівыя ноткі парожняй расчуленасці. На жаль, у зборніку «Зерне імгненняў» шмат заган іншага парадку.

Паходзяць яны ў першую чаргу ад нявызначанасці i блытаніны ў паэтычным мысленні паэта (не трэба атаясамліваць з наўмыснай супярэчлівасцю, канфліктнасцю ў паказе рэчаіснасці, што з'яўляецца добрай адзнакай кожнага таленавітага паэта) i ад беднасці, недастатковай развітасці сістэмы выяўленчых сродкаў.

Перейти на стр:
Шрифт:
Продолжить читать на другом устройстве:
QR code

Новые книги

Смотреть все
Моя девка
Моя девка
[Психология / Секс и семейная психология / Любовные романы / Современная проза]
Старшая сестра Инессы — успешный адвокат. Холодная, умная, неподступная. Но однажды она видит по новостям опасного преступника — и влюбляется в того, кому, казалось бы, не место на свободе. Она
0
Его красивая проблема литсериал
Его красивая проблема литсериал
[Современные любовные романы / Эротика, Секс]
Анфиса, двадцатипятилетняя мажорка из обеспеченной семьи, летит на Бали на ретрит — залечить разбитое сердце: парень ушёл к «самодостаточной» девушке, которая умеет готовить и работать. Чтобы
0
Пышное счастье, если милый рядом
Пышное счастье, если милый рядом
[Военное дело, спецслужбы / Кулинария / Современные любовные романы / Эротика, Секс]
Я пеку десерты, а не ищу приключения. Но однажды в мою пекарню вошёл майор спецназа — огромный, опасный и слишком уверенный в себе. С того дня каждый день в три часа я должна привозить
0
Одиссея Мстителя 1: Пария
Одиссея Мстителя 1: Пария
[Современная проза / Приключения / Фантастика / Киберпанк]
Безумный мир полисов — человеческих поселений, затерянных в бескрайней Пустоте. Священные коды и мёртвый интеллект, чудовища Хтони и Бессмертные, которым поклоняются как богам. И я. Потомок
0
Твой личный палач
Твой личный палач
[Эротика, Секс / Современная проза / Роман]
— Я Вадим, — вдруг говорит, поднимая ручку, и отдаёт мне. — Ты первокурсница, да? — У меня на лице написано? — вмиг краснею. — Не то чтобы. Просто ты очень напугана, да и раньше я тебя здесь не
0
Сезон Лихорадки
Сезон Лихорадки
[Ужасы / Любовные романы / Современные любовные романы / Проза]
Академия «Хельворсен» расположена на арктическом острове, посреди холодных вод и чёрных скал. Здесь живут в изоляции и предпочитают не говорить вслух о некоторых вещах. Я видела их во снах ещё до
0
Кто управляет Галактикой
Кто управляет Галактикой
[Военное дело, спецслужбы / Фантастика / Космическая фантастика]
Создано с помощью нейросети. *** Судебный процесс над генералом, провалившим вторжение на планету Земля. Кто спас человечество от орд роботизированных тараканов-завоевателей? Прокуроры и
0
Приговор для прокурора.
Приговор для прокурора.
[Любовные романы / Современные любовные романы / Эротика, Секс / Современная проза]
Возле изуродованной машины Ливанова я вижу размалеванную куклу, размахивающую руками. Подхожу ближе и прислушиваюсь к диалогу. — Гражданка, еще раз вам повторяю! Если вы целы и вам не нужна
0
Пышные формы доктора Бархатовой
Пышные формы доктора Бархатовой
[Современные любовные романы / Медицина / Проза]
— Как вы справляетесь с нагрузкой... с вашей конституцией? — холодно спросил мой новый начальник. В тот момент я поклялась доказать ему, что талант врача не зависит от размера одежды. Но я и
0
Попаданка. Служанка для графа
Попаданка. Служанка для графа
[Любовные романы / Современная проза / Историческая проза / Попаданцы]
Что делать, если ты очнулась в старой доброй Англии девятнадцатого века, да ещё в теле служанки холодного и надменного графа? Если тебя держат за что-то вроде робота-пылесоса? Что делать, если
0
(Не)Колдунья из Хоторн-Холла
(Не)Колдунья из Хоторн-Холла
[Исторические любовные романы / Медицина / Историческая проза / Попаданцы]
Из родильного зала в XVIII век. Из лучшего акушера-гинеколога в невесту лорда и в чужой мир, где знания — это проклятие, а наука — колдовство. Здесь женщины умирают при родах. Дети — от занозы. А
0
Развод в сорок. Точка или многоточие
Развод в сорок. Точка или многоточие
[Психология / Секс и семейная психология / Современная проза / Роман]
Он посмотрел на неё так, как смотрят на случайного прохожего. И в этом взгляде она увидела всё: сколько боли она ему причинила. — Давно ждёшь? — Я в десять прилетела. Кхм. Я не хочу снимать
0

Самые популярные книги

Хорошая, плохая, грешная 3
Хорошая, плохая, грешная 3
[Попаданцы]
У Эвирейл Миардо нет ни единой свободной минутки на грусть и рефлексию! Да и когда? Столько дел, столько дел! Шахту выкопай, лавку открой, артефакты создай, эльфа за попу укуси... Ничего не
12
Хозяйка Тиховодья. Развод на краю болот
Хозяйка Тиховодья. Развод на краю болот
[Любовное фэнтези / Попаданцы]
- Двадцать четыре года, Веста. Наследника нет. Подпиши, и получишь Тиховодье. - А где это? - На краю Хляби. Тихо, сыро, никого. Утром я собирала клюкву в Мещёре и шагнула в болотное окно. Очнулась в
13
Те, кто приходит в тишине
Те, кто приходит в тишине
[Альтернативная история / Попаданцы / Самиздат / Боевая фантастика]
Редкий бой бывает похож на предыдущий. Мы учимся. На своих и на чужих ошибках. Стараемся расти над собой. Противник – тоже. Он анализирует наши ошибки, учитывает остроумные решения. То есть
10
Последняя Гадина империи
Последняя Гадина империи
[Попаданцы / Бояръ-Аниме / Русское фэнтези / Самиздат]
Пятьсот лет назад я была прославленным зельеваром, матриархом и почтенной основательницей династии. А сегодня очнулась в теле изнеженной барышни на пепелище семейной усадьбы и обнаружила, что весь
8
Петербургский врач 11
Петербургский врач 11
[Военное дело, спецслужбы / Медицина / Проза / Современная проза]
Вадим – хирург и микробиолог, попавший волей судьбы в Петербург 1904 года, в тело медицинского секретаря, работающего у богатого врача-мошенника. …Во дворах-колодцах тускло горят газовые фонари.
7
Замок над морем
Замок над морем
[Героическая фантастика / Любовное фэнтези]
Волны перемешивают гальку, жизнь перемешивает людские судьбы. Воины и рабы, дети Ардена и слуги Ириона, все равны перед вечностью. Казалось бы, все решено, расставлены фигуры и начата игра. Но
6
Второй шанс для Лекаря. Том 8
Второй шанс для Лекаря. Том 8
[Альтернативная история / Попаданцы / Исторические приключения / Самиздат]
Аннотация с первого тома: Умереть после спасения чужой жизни — не самый плохой финал для врача. Всю свою жизнь я посвятил медицине. Последняя операция стала для меня одновременно победой и
5
Имперец. Ранг 4. Воевода
Имперец. Ранг 4. Воевода
[Боевая фантастика / Боевое фэнтези]
Спасение цесаревича от пули принесло Александру титул, должность личного телохранителя и редкую магию стихий. Теперь он – правая рука наследника престола и командир его личного отряда особого
6
Измена. Я тебя (не) любил
Измена. Я тебя (не) любил
[Современные любовные романы]
— Как тебе… — слышу прерывистый голос подруги, — мой подарок в честь твоего дня рождения?По меньшей мере иду я в верном направлении. Но вот предчувствие не из лучших. Голос Светы перемешивается со
6
Наследник $$$ уровня Х
Наследник $$$ уровня Х
[Попаданцы / Книги про волшебников / Городское фэнтези / Самиздат]
Надо судить человека, прежде чем полюбил его, ибо, полюбив, уже не судят.
4
Тени сумрака
Тени сумрака
[Альтернативная история / Попаданцы / Боевая фантастика / Самиздат]
Один известный драматург сказал: вся жизнь – театр. А у Егора вся жизнь сплошное приключение. Вроде и не собирался ни с кем воевать, даже ссоры не искал, а неожиданно для себя вдруг нарвался на
4
Оружейникъ. 1866
Оружейникъ. 1866
[Попаданцы / Альтернативная история / Самиздат]
Умереть в шестьдесят шесть, заслонив собой молодого стажёра, — достойный финал для оружейника. Очнуться в теле семнадцатилетнего подручного на Тульском оружейном заводе в 1866 году — уже второй
4

Самые комментируемые

Замок над морем
Замок над морем
[Героическая фантастика / Любовное фэнтези]
Волны перемешивают гальку, жизнь перемешивает людские судьбы. Воины и рабы, дети Ардена и слуги Ириона, все равны перед вечностью. Казалось бы, все решено, расставлены фигуры и начата игра. Но
6
Семья для брошенки. Вторая жизнь с нуля
Семья для брошенки. Вторая жизнь с нуля
[Любовная фантастика / Самиздат / Попаданцы]
Семь лет унижений, презрения и пустой постели. Герцог Дрейк Ашфорд объявил свою истинную жену бракованной и отправил в ссылку на Ольцег — умирать среди таких же «ненужных». Он думал, что сломал
22
Отбор невест, или Три орешка для темного
Отбор невест, или Три орешка для темного
[Любовная фантастика]
Каждая приличная драконица должна пройти отбор невест, иначе внукам у камина будет нечего рассказать. Так говорила моя маменька, а ей можно верить — за ее спиной аж четыре таких отбора! Так что я
14
Печать Забытой Эпохи
Печать Забытой Эпохи
[Любовная фантастика / Попаданцы]
— Скажи спасибо, что не оставил босой на улице, Верадель. Забирай свои проклятые северные руины и убирайся, — самодовольно бросил мне бывший муж, швырнув на стол бумаги о разводе. Он думал, что
25
Кодекс Магических Зверей XI
Кодекс Магических Зверей XI
[РеалРПГ (RealRPG) / Попаданцы / Городское фэнтези]
Десятки лет спасения жизней и смерть на полу собственной ветеринарной клиники. Только вместо небытия — пробуждение в теле юнца, чья лавка «целителя чудовищ» на грани полного развала. Вот только у
1
Хозяйка Тиховодья. Развод на краю болот
Хозяйка Тиховодья. Развод на краю болот
[Любовное фэнтези / Попаданцы]
- Двадцать четыре года, Веста. Наследника нет. Подпиши, и получишь Тиховодье. - А где это? - На краю Хляби. Тихо, сыро, никого. Утром я собирала клюкву в Мещёре и шагнула в болотное окно. Очнулась в
13
Шахматистка. Выжить на Арене Смерти
Шахматистка. Выжить на Арене Смерти
[Любовное фэнтези / Попаданцы / Книги про волшебников / Самиздат]
Кто-то попадает в имбовых персов: Избранных, Тёмных властелинов и прочих крутых ребят. А я попала в тело бездарной адептки магической академии. Как она сюда поступила-то, без грамма магии? Неважно,
13
Пулеметчик Федя
Пулеметчик Федя
[Альтернативная история / Юмористическая фантастика / Попаданцы / Самиздат]
Пулеметчик — это не звание, это диагноз. Тридцать пять лет, пулемёт «Печенег», рукавица прилипла к раскалённому кожуху — и здравствуйте: июнь сорок первого, чужие двадцать два года, чужие руки,
10
Диагноз
Диагноз
[Самиздат / Детективная фантастика / Городское фэнтези / Юмористическая фантастика]
Некромантия в нашем мире давно стала такой же частью жизни, как радио, кино, телефоны и аэропланы. Но разве могла я подумать, что однажды приду наниматься на службу к лучшему некроманту столицы! Он —
18
Ведьма и Экзорцист. Второй шанс на жизнь
Ведьма и Экзорцист. Второй шанс на жизнь
[Детективы / Триллер / Любовное фэнтези / Фэнтези]
Приказ ясен: отравить Дерека вель Гранна. Последствия – костёр и пепел. Белладонна уже прошла этот круг, сгорела и получила второй шанс. Теперь она знает, что приказ – лишь верхушка заговора, в
4
Последняя Гадина империи
Последняя Гадина империи
[Попаданцы / Бояръ-Аниме / Русское фэнтези / Самиздат]
Пятьсот лет назад я была прославленным зельеваром, матриархом и почтенной основательницей династии. А сегодня очнулась в теле изнеженной барышни на пепелище семейной усадьбы и обнаружила, что весь
8
Железный характер Кристианы Морли
Железный характер Кристианы Морли
[Любовная фантастика / Попаданцы / Классическое фэнтези]
Удар копытом лошади рушит блестящие перспективы дебютантки. По мнению общества, хромота испортила не только плавную поступь девицы, но и характер! Это ж надо умудриться — вместо монастыря или
38

Прямо сейчас читают

Обратный путь. Мороз идёт по следу книга 12
Обратный путь. Мороз идёт по следу книга 12
[Детективная фантастика / Попаданцы / Классическое фэнтези]
Москва, апрель 1914 года. За Каланчёвской площадью, на пустыре между складами и Красным прудом, находят убитого мужика в сибирских сапогах. Дело идёт по разряду, который в отделении называют
0
Недостающее звено
Недостающее звено
[Научная фантастика]
Ивар Тревельян – прогрессор по специальности и авантюрист по духу – продолжает свою звездную одиссею. Ему уже давно полагалось бы быть в Пекле, а вернее на Пекле, планете с отвратительным климатом и
1
Зима возмездия
Зима возмездия
[Полицейский детектив]
Вена, начало марта. Зима почти на исходе. На крыше соседнего дома молодой кровельщик чинит прохудившиеся скаты — работа не терпит отлагательств, — и именно оттуда, сверху, ему открывается то, что не
1
Риелтор от бога
Риелтор от бога
[Боевое фэнтези / Попаданцы / Книги про волшебников / Самиздат]
Говорят, что для риелторов приготовлен отдельный котёл в аду – тёплый, просторный, в шаговой доступности от чистилища. Но я был честным риелтором, поэтому вместо ада мне был уготован второй шанс в
1
Россия. Наши дни III. Презумпция виновности. Часть 2. Свой среди чужих, чужой среди своих
Россия. Наши дни III. Презумпция виновности. Часть 2. Свой среди чужих, чужой среди своих
[Детективы / Современная проза / Историческая проза]
После суда Григорий Тополев оказывается в исправительной колонии под Тамбовом вместе с оппозиционером Сергеем Пудальцовым, призывавшим народ к бунту на Болотной площади в Москве, и узником власти
1
Операция «Мост» (1982, худ. Л. Хайлов)
Операция «Мост» (1982, худ. Л. Хайлов)
[О войне / Детская проза]
В годы Великой Отечественной войны в тылу врага действовали партизанские отряды. Партизаны уничтожили тысячи железнодорожных и шоссейных мостов, около трёх тысяч танков и бронемашин, вывели из строя
0
Сборник повестей и рассказов
Сборник повестей и рассказов
[Научная фантастика / Киберпанк]
ДРАКОНиЯ тайна
ДРАКОНиЯ тайна
[Любовная фантастика / Самиздат]
Мне много не надо: найти своего отца-дракона и сделать так, чтобы он пожалел об этом. Тайна моего рождения скрыта в стенах Даллийской Высшей Академии Магии. При моём уровне дара и упорстве добраться
2
Любовь без обратного билета
Любовь без обратного билета
[Повесть / Современные любовные романы]
После того, как главред отказался публиковать его статью, посчитав «сырой», Максим Корнеев, московский журналист, бывший военкор, последние восемь лет пишущий в жанре журналистских расследований,
0
Ветер перемен. Книга третья
Ветер перемен. Книга третья
[Попаданцы / Альтернативная история]
Наш современник возвращается в 1972 год в Группу советских войск в Германии, в военный оркестр. Встречает свою прошлую любовь. Вместе с ней выступает на концертах и начинает деятельность по изменению
1
Тайна вечернего сада
Тайна вечернего сада
[Классический детектив / Крутой детектив / Детективы]
«В тихом городке Сент-Мэри пропадает семейная реликвия Рэйвенов – загадочная картина, связанная с вечерним садом. Детектив Алан Уэст, вернувшись домой из Нью-Йорка, берётся распутать клубок тайн, где
0
Поднятие уровня в одиночку. Solo Leveling. Книга 7
Поднятие уровня в одиночку. Solo Leveling. Книга 7
[Зарубежная фантастика / Героическая фантастика / Боевая фантастика]
КОНЕЦ ИСТОРИИ ЧЕЛОВЕЧЕСТВА ИЛИ НОВОЕ НАЧАЛО… Мир потрясен убийством нескольких выдающихся охотников S-ранга. Сон Чину знает, что это лишь вопрос времени, когда монстры нанесут новый удар.
1