Прыгоды Бульбобаў: читать книгу онлайн полностью и бесплатно

Каля ўвахода мама страсянулася ўсім целам, у бакі паляцеў дождж.

- І вы атрасіцеся трохі. А то доўга сохнуць будзеце! Во так, глядзіце... - Яна страсянулася яшчэ раз. У бакі зноў паляцеў дождж, толькі меншы.

Я паспрабаваў страсянуцца - і ўпаў.

Паспрабаваў Боб - упаў.

- Эх вы! Нічога вы яшчэ не ўмееце. Пара, пара брацца з вамі за навуку.

Першы мамін урок

- Эх вы! - паўтарыла мама дакорліва. - І чаго вы так марудна расцяце? - Яна аблізвала нас, сушыла языком і не пераставала гаварыць. - Ну, хто з вас можа натапырыць вушы? Э-э, ніхто... А ў вашага таты прыгожа вушы тырчаць... Ну, тады паварушыце імі... Таксама не можаце? А сабакам без гэтага не абысціся. Мы гэтак знакі адзін аднаму падаём, «гаворым».

Мы дружна ўздыхалі: праўда, чыстая праўда, не слухаюцца нас вушы. Эх, каб хутчэй вырасці!

- А хвосцікі як? Слухаюцца вас хвосцікі?

- Ага, мамка! Слухаюцца! - закрычаў Боб.

- Боб навучыўся падціскаць хвост ад страху, - сказаў я.

Боб пакрыўдзіўся.

- Я і задзіраць магу! Во, глядзіце, які вялікі абаранак на спіне.

- Хо, і я магу хвосцік абаранкам рабіць, - сказаў я.

- Ну і абаранкі ж у вас! Не абаранкі - сушкі маленькія. Ёсць такія - цвёрдыя, як костка. Толя даваў мне - смачныя. Калі-небудзь і вы пакаштуеце, навучыцеся цвёрдае есці. Ну, а зараз я не пра гэта. Задзярыце хвосцікі і памахайце імі!

Мы закруцілі хвосцікі на спіну.

- Малайцы. Калі поўны абаранак, хвост напружаны, то гэта многае можа азначаць. Або ў сабакі цудоўны настрой. Або мы ўстрывожаныя, раззлаваныя. Калі ж не поўны абаранак рабіць і крыху памахаць хвастом, значыць: «Прывітанне!» Гэта калі далекавата бачыш знаёмага сабаку. Калі ж добры прыяцель, то трэба махаць мацней і часцей. Сыходзьцеся і лізніце адзін аднаму куточкі рота. Можна і носам пацерціся, паторкаць у пысу яму. Калі ж сапраўды блізкі сябар, то віляць трэба з усёй сілы, прыціскаць вушы да галавы, моршчыць лоб, усміхацца куточкамі губ, лізаць, прытанцоўваць, пакручвацца ў бакі. Я помню, яшчэ малыя былі Толя і Коля, па паўтара года, ці што, прыехалі яны з горада на лета. Тэп, тэп, ідуць да будкі. То я так узрадавалася, так віляла - пазбівала хвастом з ног аднаго і другога.

- Ха-ха-ха! - засмяяліся мы з Бобам.

- Нічога тут смешнага няма. Усё трэба ў меру рабіць, бо часам і за падлізванне, падхалімства гэта могуць прыняць. Во, яшчэ быў выпадак. Непадалёку ад нас хлапчук Генка жыве, у яго вялікі сабака Султан... Ага, дык тады Генку было гадоў пяць, а Толю і Колю па тры. Пакрыўдзіў Генка Колю... Я адразу заступілася, таўханула Генку лапамі ў плечы. Ён і брыкнуў. Коля раве, Генка ўпаў - раве... Дарослыя людзі набеглі, пачалі крычаць на мяне, думалі - я ўкусіла яго. Запомніце, сынкі: сабакі ніколі не кусаюць малых дзяцей - ні сваіх, ні чалавечых, нічыіх... Але я пачала пра другое. А пра што мы спачатку гаварылі?

- Пра хвосцікі, - падказаў я.

- А-га-а. Пра хвасты. Паўтараю, без хваста ў сабачай гаворцы не абысціся. Не ўсе людзі гэта ведаюць і разумеюць. Ёсць некаторыя пароды сабак, якім адсякаюць хвасты яшчэ маленькім. Баксёрам, напрыклад. Яны падрастаюць і не помняць нават, што мелі некалі нармальны сабачы хвост. Нават ганарацца, што яны бясхвостыя, паглядаюць фанабэрыста на іншых. А чым ты ганарышся? Тым, што калека? Не лезь, Боб, не падлабуньвайся... Яшчэ рана карміцца: я не скончыла ўрока.

Я схапіў Боба за хвост і адцягнуў ад мамінага жывата. Бач ты яго, хітранькі! Пакуль я развесіў вушы і слухаю, ён давай прыладжвацца, каб пасмактаць.

- Дык я не скончыла пра хвасты. Пра хвост у сабачым жыцці можна многа расказваць. Я скажу яшчэ, што трэба паказваць хвастом пры першым знаёмстве. Мы, сабакі, далёка кепска бачым. Пазнаць пазнаеш, што сабака бяжыць. А кім ён табе будзе, сябрам ці ворагам? Мо адразу біцца з ім трэба будзе? Таму ўсё цела напружвайце, насцярожвайцеся, хвасты задзірайце ўгору, згінайце толькі крыху. Нібы пытаецеся ў яго: «Ну, ну, што ты за цаца?» Бачыш, і ён гэтак робіць хвастом, падыходзіць паўкругам. Лажыся тады на жывот, лапы пярэднія ўперад, заднія пад сябе, галаву ўвагні. А раптам ашуквае? Трэба, каб мог ускочыць імгненна... Ён бліжэй, бліжэй круг вядзе... Ужо відаць, што зморшчыў шкуру на лбе і носе, ашчэрыў іклы, вушы натапырыў і нахіліў уперад. Гыркае, пагражае... Усхоплівайся і ты, старайся гыркнуць яшчэ страшней, гэтым нібы выкажаш сваю сілу. Ён не адскоквае, але і не нападае. Тады абыходзьце адзін аднаго па дузе, усё бліжэй, бліжэй... Хвост пакуль не апускайце, можаце толькі трошкі павадзіць кончыкам з боку ў бок. Калі ён зразумее дружалюбны намёк, то таксама трошкі вільне. А тады сыходзьцеся, нюхайцеся, нюхайце хвасты. Калі мірны сабака, то гэта адразу пазнаеш...

- Есці, есці... - запішчаў Боб. Ён мо і не чуў усяго, толькі пра яду і думаў, таўсцель.

- Ну, наце, карміцеся... - дазволіла мама. - Галоўнае - умець назіраць, умець распазнаць, што гаворыць сабака хвастом, вушамі, спінаю, пысаю.

Мама ласкава ўсміхалася - я пазнаў гэта па голасе, па маршчынках, што парабіліся ў куточках яе вачэй. Я ўжо ўмеў крыху назіраць.

Знаёмства з Генкам

Генку, у якога ёсць сабака Султан, прывялі назаўтра Толя і Коля. Праўда, без Султана.

Спачатку мы пачулі іх звонкія галасы. Адразу прачнуліся, але ўставаць не хацелі. Мы песціліся, пазяхалі - хто даўжэй прабудзе з разяўленым ротам?

- А я кажу, непародзістыя! - набліжаўся нечы незнаёмы голас.